Categorie archief: Psychologie

Ons denken heeft aandacht nodig

Het meest interessante fragment waar VPRO TV zomergast Marleen Stikker mee kwam ging over David Bohm.

Hij was een Amerikaanse natuurkundige die een theorie rondom dialoog ontwikkelde. Het basisprincipe is dat een constructief (groeps)gesprek het doel heeft om tot een gezamenlijk begrip te komen, en niet te vervallen in een strijd om je eigen gedachten bevestigd te horen.

Hier het fragment: Stikker laat dit zien omdat Bohm je anders laat denken over denken.

Hier een uitgebreider interview met David Bohm.

 

 

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Filosofie, Psychologie, Systeemtherapie

Niet gezond meer!

Dit is de titel van een TV programma van Jet van Nieuwkerk voor de NTR. Het gaat over orthorexia. Wat ik er van begrijp is dat deze term gebruikt wordt als iemand dwangmatig met sport, fitheid en gezond eten bezig is. Zowel de persoon zelf als de mensen in zijn/haar omgeving hebben er last van. Ze lijden er onder.

Bezig met fit zijn is momenteel een rage. Goed dat Jet er aandacht aan besteedt. Het blijkt voor velen niet zo makkelijk om de grens tussen gezond en ongezond bezig zijn met fitheid in de gaten te houden. Het lijkt tegenstrijdig: Wanneer ben je op een ongezonde manier bezig met gezond zijn? Bijvoorbeeld als  je in paniek raakt omdat je je een keer niet aan een sport of voedingsschema kunt houden. Dan ga je te ver.

Dit is Jet van Nieuwkerk overkomen. Als ze terug bladert door haar dagboeken uit de periode dat ze orthorexia had, wordt ze er verdrietig van. Zo kritisch, veeleisend en ontevreden als ze toen was.

Als een psychiater haar vraagt naar haar persoonlijke omstandigheden in die periode deinst ze even terug. En dit is tegelijk de ‘cliffhanger’ van deze aflevering van ‘Niet gezond meer’. Ben benieuwd of Jet in de volgende aflevering net zoveel van zichzelf laat zien als bijvoorbeeld Kate Perry bij de therapeut in ‘VICELAND’. Niet dat dit hoeft.

Wat er achter de orthorexia zit zal bij iedereen weer anders zijn. Het zal mij niet verbazen als het iets te  maken heeft met de kindertijd. Hechtingsproblemen hebben we allemaal. Meestal gaat het om een of andere hechtingsangst. Bijvoorbeeld de angst om niet goed genoeg te zijn, om niet gewaardeerd te worden of geliefd te zijn als je er niet super fit uit ziet. Die angst is ergens in je leven ontstaan.

De vraag: Bestaat orthorexia? is een eigenlijk een rare vraag. Orthorexia is een begrip, een woord*. Bestaat een woord? Niet echt. De gedragingen die er onder vallen bestaan wel, zijn zichtbaar. Jet bedoelt eigenlijk met deze vraag of orthorexia net zoals anorexia als classificatie in de DSM opgenomen zou moet worden. Of dat gaat gebeuren zal de toekomst uitwijzen.


*Hier is sprake van reïficatie: van een woord een ding maken. Een denkfout: Reïficeren – ook wel ‘verdinglijken’ – wil zeggen dat een abstract begrip of concept tot een zelfstandig, op zichzelf staand ding of eenheid wordt gemaakt. Voor meer hier over: https://psychologenpraktijk.wordpress.com/2016/10/29/congres-insluiten-en-uitsluiten-deel-2/

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologie

Helder denken en kritisch denken

Deze week in het Filmtheater Hilversum werd psycholoog, filosoof, journalist en mede oprichter van de Argumentenfabriek, Kees Kraaijeveld, geïnterviewd voor een goed gevulde zaal. Hij schreef dit voorjaar een artikel in de Volkskrant over wat volgens onderzoek steeds weer opnieuw de grootste zorg van Nederlanders schijnt te zijn.

Onze grootste zorg gaat over onze mentaliteit; over onze manier van denken. Over hoe we samenleven. Over hoe we ons gedragen en voelen. Over de ‘verhuftering’.

Het artikel in de Volkskrant: ‘Stop met dat gemopper. Laten we als samenleving trainen in geluk’, werd tijdens het interview aangehaald en heb ik er voor dit bericht bij gepakt.

We vinden denken en mentaliteit belangrijk maar we doen er niet veel aan, zegt Kraaijeveld, ook beleidsmatig niet. Mede hierom richtte hij de Argumentenfabriek op. Inmiddels 30 medewerkers trainen o.a. beleidsmakers om helder te denken door middel van het visualiseren van argumenten: een argumenten kaart.

Helder denken is denken waar structuur in zit en kan er voor zorgen dat mensen betrokken blijven en niet afhaken. Mensen vinden het prettig om argumenten te visualiseren; ze vinden het fijn om grip te krijgen op de ‘overload’ aan informatie. Mensen vinden het prettig om de tijd te krijgen om na te denken. Argumenten voor en tegen komen op een rij. Je leert om van perspectief te wisselen. Je leert om optimistische verklarings-taktieken te onderscheiden van negatieve. Je traint mentale fitheid en veerkracht. Hierdoor wordt het makkelijker om te wegen en te besluiten. En daar is behoefte aan.

Helder denken is volgens Kraaijeveld ook positief denken

85% van de Nederlanders noemt zichzelf ‘gelukkig en welvarend’ maar we menen met zijn allen ook dat de toestand in de wereld alleen maar is verslechterd. Volgens Kraaijeveld is dit beeld verwrongen en komt het omdat negatieve berichten een grotere invloed hebben op ons brein dan positieve. En deze ‘negativiteitsfout’ zit ons dwars zegt hij. Kraaijeveld in de Volkskrant:

We zijn overmatig kritisch, ook op ons eigen functioneren. Kijk maar naar de stijging van het aantal burn-outs. Onder al het gerapporteerde geluk ligt veel somberheid. De pakweg 800 duizend Nederlanders die nu antidepressiva slikken, doen dat heus niet allemaal voor niets.

Ik ben er niet zo zeker van of ‘burn-outs’ alleen veroorzaakt worden door overmatige zelfkritiek of negatief denken. Volgens mij komen ze eerder door van bovenaf opgelegde werkdruk en door de extreme prestatiegerichtheid. We worden overvraagd en overvragen onszelf.

Misschien wil Kraaijenveld het leven leuker maken met het positieve denken maar is dat wel de kant die we op moeten? Het lijkt er op dat hij denkt dat de grote problemen van deze tijd overgaan als we maar een roze bril opzetten.

Economie en mentaliteit

Beleid moet niet gaan over ‘meer economie’ maar over ‘meer mentaliteit’, zegt hij. Daar kan ik in mee gaan. Een toehoorder in de zaal vroeg wat hij dacht over de ‘participatie samenleving’.  De boodschap daarvan is: ‘doe zèlf iets en wacht niet op de overheid’, maar het werkt niet. Het idee van de ‘participatiesamenleving’ is weliswaar gericht op de veerkracht van mensen maar de regering investeerde er niet in. Integendeel; de regering bezuinigde. Het individualisme – en het egoïsme bleven alle ruimte krijgen.

Kraaijeveld haalt in de Volkskrant de econoom Layard er bij. Volgens Layard zal ons welbevinden niet lineair doorgroeien naarmate we rijker worden. We moeten eerder streven naar ‘bruto nationaal geluk’ dan ‘bruto nationaal product’.

Layard ontwikkelde samen met de Britse regering grootschalig beleid gericht op het verbeteren van de mentale gezondheid. Jaarlijks worden bijna een miljoen Britten geholpen bij het voorkomen en genezen van depressie en angststoornissen, schrijft Kraaijeveld in de Volkskrant maar voor zover ik weet breekt de conservatieve regering in Groot-Brittannië nu juist de gezondheidszorg af, waaronder de geestelijke gezondheidszorg. Hoeveel helder denken is hier bij te pas gekomen?

Kraaijeveld denkt dat de maatschappij ‘maakbaarder’ is dan we denken. Dit wil ik geloven en vind ik hoopgevend. Hij geeft als voorbeeld dat we in de laatste 20 jaar heel anders zijn gaan denken over roken. Goeie ideeën zijn inderdaad besmettelijk. Ik herinner me Oscar Wilde die zei:  ‘Stronger than a thousand armies, is an idea whose time has come.’

Waar zet je positieve psychologie en mentale veerkracht voor in?

Kraaijeveld wil bij mentaliteitsverbetering gebruik maken van de zogenaamde positieve psychologie, de wetenschap over hoe mensen mentaal kunnen floreren. Deze psychologie is gebaseerd op de bevindingen van psychologen zoals Martin Seligman en Carol Dweck. Er schijnt wereldwijd een beweging gaande te zijn gericht op mentale vooruitgang, zowel individueel als collectief.

Ook hier een kritische kanttekening: Seligman maakt furore in de VS, onder andere met programma’s waarmee hij de mentale veerkracht van de Amerikaanse strijdkrachten weet te vergroten. ‘Hunt the good stuff’, zegt men nu stoer in het Amerikaanse leger. Seligman heeft de militairen onder meer geleerd dagelijks hun positieve emoties bij te houden in een dagboek. En dat werkt.

Furore maken met het stimuleren van positief denken binnen een organisatie als het Amerikaanse leger kan ik niet zien als positief. Soldaten veerkrachtig maken zodat ze nog meer Afghaanse, Jemenitische en andere burgers kunnen doden vind ik zelfs zeer kwalijk! Psychologen zouden hun kennis daarvoor niet moeten inzetten.

Het werk van Dweck kan ik wèl zien als positief. Met haar ‘growth mindset’ wil Dweck onder meer bereiken dat we, naast meer energie om inspanningen te leveren op het gebied van het leren ook meer gelijkheid en meer kansen voor kinderen uit lagere milieus creëren.

Een mentale schijf van vijf

Seligman noemt vijf terreinen die aandacht verdienen bij een mentale leefstijl verandering: emoties, betrokkenheid, relaties, betekenis en prestaties. Zodra het op deze gebieden beter gaat, ben je als mens mentaal fitter.

Hoe bouwen we een samenleving waarin mensen floreren op elk van deze deel terreinen?

  • Het gaat erom dat we meer positieve emoties ervaren. Blijdschap, plezier, geluk. Dat begint met begrijpen van wát je voelt. Psychologen noemen dit: emotie-differentiatie. Mensen die beter weten wat ze voelen, kunnen gevoelens beter bijsturen, bijvoorbeeld door rekening te houden met de negativiteitsfout en er bewust positieve emoties voor in de plaats te zetten.
  • Ook betrokkenheid begint bij weten wát je intrinsiek motiveert en wat niet. Vervolgens is het dan de kunst tijd te maken voor de dingen waar je plezier in hebt. In utopische zin betekent betrokkenheid een samenleving waarin mensen zichzelf beter kennen, waarin we weten waarin we goed zijn en dingen doen waarvoor we intrinsiek gemotiveerd zijn.
  • Relaties, het derde aandachtsgebied, bepalen ons bestaan. Tegelijkertijd weten we hoe moeilijk het is om zinvolle relaties te onderhouden. De psychologie biedt al honderden interventies waarmee we de kwaliteit van onze relaties kunnen verbeteren; gesprekstechnieken, aandachtiger luisteren, conflicthantering. Het kan allemaal veel beter en dat is leerbaar. In utopische zin verschijnt er zo een samenleving waarin we beter met elkaar omgaan, minder misverstanden, minder frustratie, minder agressie, minder gepest, gezanik en gezeur. Meer complimenten, meer steun voor elkaar, meer aandacht, meer vertrouwen en meer vriendschap.
  • Behalve zinnige relaties willen mensen ook betekenisvol bezig zijn. Dat is aandachtsgebied vier. Voor de meeste mensen is religie hierbij de belangrijkste steunpilaar. In het geseculariseerde Nederland is het aan onszelf om het bestaan zin te geven. Dat is niet eenvoudig. Het vergt gerichte introspectie, verbeeldingskracht en oefening: je eigen waarden expliciet maken; nieuwe betekenisvolle gewoonten en rituelen ontwikkelen. De mentale utopie is een samenleving waarin mensen weten wat ze belangrijk vinden en waarom. Een samenleving met minder verveling en zinloosheid en meer zinvolle gesprekken en nieuwsgierigheid naar elkaars waarden.
  • Het vijfde aandachtsgebied heeft te maken met presteren. Het gevoel iets goed te kunnen en daarvoor waardering te krijgen, is geweldig. Tegelijkertijd zien we steeds meer mensen gebukt gaan onder ‘prestatiedruk’. Met haar groeimentaliteit-aanpak heeft Stanford-hoogleraar Carol Dweck laten zien dat gezond presteren iets is wat we kunnen leren. De mentale utopie is daarom een samenleving vol prachtige menselijke prestaties, waarin we uitdagingen waarderen, volhouden bij tegenslag en elkaar steunen. Waarin we inspanning zien als manier om vooruit te komen en we gemotiveerd raken door het succes van anderen.

Mentale utopie

Kraaijeveld heeft het over een mentale utopie: ‘Stop met dat gemopper, schrijft hij in de Volkskrant. Laten we ons als samenleving trainen in geluk’.

Als meer mensen positief in het leven staan, is het makkelijker je te wapenen tegen de ingebakken negativiteit. Werken aan zelfkennis, aan positieve emoties, aan meer betrokkenheid, aan betere relaties, aan betekenis en aan prestaties doe je niet alleen. Mentaliteitsverbetering is hierdoor lekker besmettelijk.

Een betere mentaliteit heeft positieve neveneffecten, benadrukken Seligman en zijn collega’s. Betere motivatie, hogere productiviteit, minder relationele ellende, minder ziekten.

De mentale utopie is een prachtdoel. Niet alleen voor u en voor mij, maar ook voor de politiek, het bedrijfsleven en het onderwijs. De ingrediënten voor een ‘nationaal programma mentale vooruitgang’ liggen al klaar: meer karaktervorming en psychologie op school; meer tijd en aandacht voor reflectie en mindfullness in de zorg; progressiegericht leidinggeven en meer vertrouwen op de werkvloer; op waarden gebaseerde besluitvorming in de bestuurskamers; en politiek sturen op een breder welvaartsbegrip, waarin de kwaliteit van onze mentaliteit centraal staat.

Het klinkt allemaal fantastisch maar ik blijf graag nog wat door mopperen. Zoals bijvoorbeeld op de waarde die gehanteerd wordt in de bestuurskamers van grote concerns. Hun enige waarde is namelijk: winst maken. Dit bleek onlangs weer eens uit een commentaar in De Correspondent op een interview met Shell baas Van Beurden over klimaatverandering. Zonder kritiek op kapitalisme en militarisme kom je er niet. Aan kritisch denken is net zoveel behoefte als aan helder denken.


Kraaijeveld schreef eerder een pleidooi voor de waarheid waarover op dit blog het bericht: Streven naar waarheid kan verbinden.

Over de toename van depressie en het gebruik van pillen heeft psychiater Dirk de Wachter ook interessante dingen te zeggen. Zie het bericht: Het idee dat het leven vooral leuk moet zijn, is dè ziekte van deze tijd

Voor meer over Carol Dweck lees: ‘Manier van denken bij het leren: geloven in groei’. 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Filosofie, Persoonlijk en politiek, Psychologie

Streven naar waarheid kan verbinden

Uit het ‘Pleidooi voor de waarheid‘ van de filosoof en psycholoog Kees Kraaijeveld hier een paar interessante citaten:

Streven naar waarheid betekent onderkennen dat de ene uitspraak meer waar is dan de andere. Als we de waarde van waarheid in ere herstellen, komen we niet meer weg met het gemakkelijke relativisme van ‘jij jouw waarheid, ik de mijne’. De waarde van waarheid houdt in dat ik ongelijk kan hebben en jij gelijk. Het betekent dat we met elkaar in debat moeten om hiërarchie aan te brengen in meer en minder waar. En dat staat op gespannen voet met gelijkheid, een centraal uitgangspunt van onze samenleving. Onze liefde voor gelijkheid en de hieruit volgende democratisering van kennis, macht en kapitaal, verklaart ook de minachting voor experts. Democratie betekent ‘one man one vote’. Maar zonder de waarheid als kwaliteitstoets leidt dit democratisch uitgangspunt al snel tot verwarring. De mening van de professor die er jaren op heeft gestudeerd, weegt ineens even waar als de mening van iemand die net voor het eerst op het onderwerp heeft gegoogeld.

Dus: Niet iedere zienswijze is even waar en daarmee even waardevol.

Logicus Bertrand Russell, een man die leefde voor de waarheid, heeft hiervoor ooit mooie vuistregels geformuleerd:

  1. 1)  als de experts het eens zijn, moeten leken accepteren dat het waarschijnlijker is dat deze consensus waar is, dan dat het tegendeel waar zou zijn; en
  2. 2)  als de experts van mening verschillen, kan de leek zich beter van een oordeel onthouden.

Waarheid verbindt en leidt tot vertrouwen

We hebben waarheid gewoon nodig, ook heel praktisch. Het streven naar het ware is wat ons bindt. Alleen voor wie naar waarheid zoekt, is het inhoudelijk interessant te debatteren. Vergeten we de waarheid, dan kunnen we ons net zo goed helemaal terugtrekken in de comfortabele filterbubbles van het eigen gelijk. Dan versplintert de samenleving. Als we de zoektocht naar de waarheid blijven relativeren, als we blijven ontkennen dat er zoiets bestaat als een meer en een minder waar en als we experts koppig als onze gelijke blijven zien, dan zullen paranoia en wantrouwen nog meer de overhand krijgen. En met het verlies van onze ‘high trust’-samenleving verdwijnen ook alle politieke, sociale, culturele, juridische én economische voordelen die daarbij horen. Dit mogen we niet laten gebeuren. Alleen met de waarheid hoog in het vaandel kunnen we samenleven in een maatschappij waarin we elkaar kunnen vertrouwen: ‘in truth we trust’.

Experts komen niet altijd met de waarheid

Ik kan het met Kraaijeveld eens zijn dat we naar de waarheid moeten blijven zoeken en ga er inderdaad van uit dat een bijvoorbeeld universitair opgeleide geneeskundige, een expert, eerder met de waarheid komt dan Jomanda. Aan de andere kant zijn er ook geneeskundigen geweest die in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw beweerden dat roken goed voor je gezondheid zou zijn. Experts komen niet altijd met de waarheid. En dan kan de regel van Bertrand Russell helpen: ‘onthoud je als leek van een oordeel’.
Het wordt vooral problematisch om op experts te vertrouwen voor de waarheid als ze verstrikt zijn geraakt in het politieke of economische establishment. Neem de ontkenning door het establishment van de klimaatopwarming. Daar werken sommige experts aan mee. Of neem bijvoorbeeld de expert en historicus en VVD kamerlid Arend-Jan Boekestijn die op TV zei dat hij bang was dat Saddam Hoessein een atoomraket zou afvuren richting zijn achtertuin, terwijl Irak in het geheel geen atoomwapens had.
Andersom kan een ‘niet expert’ zoals Jane Goodall, die geen bioloog was, dichter bij de waarheid zitten dan de experts. Goodall ontdekte namelijk dat chimpanzees zowel gereedschap gebruiken als ook maken, waarmee ze het establishment van biologen en zoölogen uitdaagde om met een nieuwe definitie te komen van de mens. Toen Goodall met haar waarnemingen kwam werd ze door de zogenaamde experts verketterd.

1 reactie

Opgeslagen onder Dierengedrag, Filosofie, Psychologie

Het idee dat het leven vooral leuk moet zijn, is dè ziekte van deze tijd

Het is dé ziekte van deze tijd, zegt psychiater Dirk de Wachter in zijn Brainwash Talk. Het idee dat ons leven vooral leuk moet zijn. En dat terwijl juist tegenslag ons zoveel kan brengen.

Hier kun je deze toespraak van 19 november 2017 zien: https://www.brainwash.nl/bijdrage/het-idee-dat-het-leven-vooral-leuk-moet-zijn-is-de-ziekte-van-deze-tijd , maar hieronder is hij te lezen.

Psychiater zijn, het leek me wel een leuk beroep. Rustig aan: boekje lezen, patiënten spreken. Maar het is onvoorstelbaar hoeveel mensen mij komen opzoeken. Ik krijg het werk niet gedaan. En mijn collega’s ook niet; er zijn overal wachtlijsten.

Wat is er aan de hand in dit leven, dat ogenschijnlijk zo goed is? Waarom wil iedereen naar de psychiater? We hebben geen grote hongersnood, geen epidemieën waar hele bevolkingsgroepen aan sterven en materieel hebben we het in onze geschiedenis nog nooit zo goed gehad als nu. Waarom zijn we dan zo erg in nood? Waarom zijn we zo vermoeid, nemen we zoveel pillen en heeft iedereen een diagnose?

We zijn te geobsedeerd met geluk. We zijn te zeer bezig met gelukkig zijn. We willen dat alles leuk, leuk, leuk is. En dat lijkt me een vergissing. We moeten in dit aardse leven aanvaarden dat het af en toe een klein beetje lastig kan zijn. Een klein beetje, liefst niet te veel. Maar we hebben het moeilijk met de kleine lastigheden van het gewone leven. We lijken niet te kunnen accepteren dat het dagelijkse leven af en toe een klein beetje gewoon en een klein beetje verdrietig is.

Voorheen konden we uitkijken naar een hemel na dit leven, waar het leven goed zou zijn. Deze hemel is afgeschaft, dat paste niet meer in de begroting. Nu willen wij zonodig de hemel hier. Met onze westerse hoogmoed denken we ook dat we deze hemel kunnen maken, produceren of zelfs kunnen kopen. Dat lijkt me een meritocratische vergissing: dat we dat kunnen grijpen. En dit streven naar een onmogelijke regen van geluk zorgt voor veel miserie, depressie en vermoeidheid.

Meestal hebben we nog niet voldoende aan het gewone geluk, maar we willen zonodig fantastisch gelukkig zijn. De meeste mensen willen dat alles ongelofelijk is. Niet zomaar een beetje content, maar fantastisch. Na het weekend kom je op je werk en men vraagt wat je gedaan hebt. ‘Oh gewoon, een beetje thuis geweest.’ Dan is de reactie: ‘gaat het wel, ben je ziek?’ We moeten verre reizen maken. Heel ver, zo ver: maar als je op de aardbol maar ver genoeg gaat, dan kom je gewoon weer terug bij je huis uit.

Dirk de Wachter tijdens de Brainwash Talk Foto: Anna van Kooij.

Hoe kunnen we rustig aan doen, gewoon doen? Ik pleit voor gewonigheid en het plezier daarin te vinden. Ik pleit niet voor ongelukkigheid an sich, maar voor geluk vinden in het gewone. We willen altijd party time, foto’s van verre reizen, en multiple orgasms. Zeer vermoeiend. Hoe kunnen we de lastigheid van het leven een plaats geven?

Ik denk dat de lastigheden van het leven aanleiding geven tot de liefde. De liefde verschijnt niet in de fantastische kant van het leven. Niet als iedereen zich geweldig voelt en bonussen binnenharkt. Want juist als het leven een beetje moeilijk wordt, heeft het menselijke dier nood aan een ander. Dan hebben we nood aan hechting, streling, de blik van de ander en samenzijn met de ander. Dat komt vooral als het moeilijk is. Dan overstijgt de ongelukkigheid zich en het verandert zich paradoxaal in verbondenheid. Liefdevolheid ontstaat in het menselijk tekort. Het verdriet, dat we liever niet willen en niet zo leuk vinden, dat geeft aanleiding tot de liefde.

En wat is nu het probleem van onze maatschappij? Dat verdriet moet altijd worden weggemoffeld in de duisternis; onze lastigheid, onze moeilijkheid, onze kwetsbaarheid en ons tekort wordt weggeduwd in de duisternis. We kunnen daarvoor niet terecht bij onze vrienden en onze geliefden, want we willen altijd stoer en leuk en sterk zijn. En dus gaan we ons afsluiten en inbunkeren voor de liefdevolheid.

Onze maatschappij lijkt door te schieten in ‘ikkigheid’, in een overgewaardeerd denken van autonomie, van ‘ik kan het helemaal alleen’. Het ontstaan van het individu, wat een goede zaak is, is begonnen in de Verlichting. Maar dat is gekanteld naar een teveel aan helemaal alleen alles presteren. Ik pleit ervoor om meer kwetsbaarheid, gevoeligheid en de kleine verdrietigheden met elkaar te delen. Zodat mensen een beetje elkaars psychiater kunnen zijn.

5 reacties

Opgeslagen onder Filosofie, Psychiatrie, Psychologie

Anti-depressiva werken door het placebo-effect

Podcast van de correspondenten Jesse Frederiks en Rutger Bergman in de Correspondent: Waarom werkt het placebo?

Niet alleen bespreken zij de placebo-werking van anti-depressiva ook die van de psychotherapie en zelfs die van chirurgische ingrepen!

Uiteindelijk blijkt dat de relatie met de therapeut beter werkt tegen depressie dan welke therapie dan ook!

Hier sluit ik bij aan met een aantal regels van collega psychotherapeut Rob Zondag.

WETEN

Ik heb meer dan zeventig jaren levenservaring

Meerdere beroepsopleidingen voltooid

Bijscholingen gevolgd

Tienduizenden gesprekken gevoerd

Honderden boeken gelezen

Duizenden uren lessen en sessies gegeven

 

Maar als ik een nieuwe cliënt krijg

Dan weet ik niets

Dan ben ik blanco

Dan luister ik

En leer dat alles toch weer anders is


Eerder berichtte ik over psychofarmaca in mijn bericht: Een epidemie van mentale stoornissen. Waarom?

En bijvoorbeeld in het bericht Farmagekte.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologie, Psychotherapie

Een mij, mij, mij maatschappij

“We houden van onszelf en nu geven we het eindelijk toe: Het is een ‘me, me, me society’ waarin we leven”.

Gevonden in de Huffington Post (een verzameling Amerikaanse weblogs): een artikel over narcisme. En een interview met de schrijfster/moeder Tina Swithin van het boek: ‘Divorcing a narcissist’, en met klinisch psycholoog Dr. Craig Malkin. Hieronder een samenvatting van het artikel en het interview door Nancy Redd.

Voor Engelstalige lezers en luisteraars hier de link naar het hele artikel met het interview op Huff Post Live.

De formele diagnose narcistische persoonlijkheidsstoornis doet volgens Malkin nauwelijks recht aan de rijkdom en de complexiteit van het narcisme. In het oog vallende kenmerken zijn een totaal gebrek aan empathie, een grandioze uitstraling en een woede over imperfecties of menselijke fouten. Er zijn ook meer subtiele kenmerken van narcisme die je niet over het hoofd moet zien.

De vijf meer subtiele tekenen die duiden op narcisme

Geen enkele van deze tekenen op zichzelf bewijzen dat je met narcisme te maken hebt maar als je veel van deze tekenen ziet ben je gewaarschuwd. Het zijn vijf manieren om kwetsbaarheid te ontwijken en dat is de favoriete strategie van iemand met veel narcistische kenmerken.

1. Gevoelens van onzekerheid projecteren. Het is een projectie spel waarbij iemand dingen zegt of doet, meer of minder subtiel, waardoor de ander zich minder slim, minder voldaan, minder competent gaat voelen. Het is alsof iemand zegt: hier, ik wil niets met gevoelens van onzekerheid te maken hebben, neem jij ze maar. Denk aan de baas die jouw werkwijze bevraagt nadat er door zijn eigen besluiten iets mis is gegaan, denk aan een ‘date’ die niet begrijpt wat jij zegt ook al ben je volkomen duidelijk geweest of denk aan een vriend die jou altijd halve complimenten geeft (“vrij goed gedaan deze keer”). Zo iemand doet graag bij jou het licht uit om zelf beter voor de dag te komen.

2. Angst voor emoties. Iedereen heeft gevoelens en we ervaren allemaal allerlei gevoelens in het contact met anderen. Dit betekent dat je geraakt kunt worden. Iemand met veel narcistische trekken verafschuwt dit idee omdat hij volkomen autonoom wil blijven en op geen enkele manier beïnvloed of geraakt wil worden door iets of iemand anders. Zij zullen gauw van onderwerp veranderen. Ze zullen niet toegeven dat iets hen kwaad maakt. Lees meer hierover in het bericht: Angst voor intimiteit.

3. Een onsamenhangend gezinsverhaal. Narcisme wordt geboren uit verwaarlozing en misbruik, beiden beruchte oorzaken van een onveilige hechting (voor meer over hechting op dit weblog: hier en hier). Zo iemand is erg onzeker. Onveilig gehechte mensen kunnen niet samenhangend praten over hun gezin en kindertijd. De verhalen over hun kindertijd kloppen niet; de herinneringen zijn tegenstrijdig, verwarrend en zitten vol hiaten. Meestal lopen deze mensen rond met een perfect familieverhaal wat een mythe is. Als jouw ‘date’ de loftrompet over zijn familie afsteekt en de redenen voor zijn lofrede vaag zijn of discutabel, kijk dan uit.

4. Heldenverering. Mensen met veel narcistische trekken hebben de neiging om anderen te adoreren of op een voetstuk te plaatsen. De logica daarachter is: “als ik iemand die dichtbij mij staat als perfect beoordeel dan zal iets van die perfectie op mij afstralen, dan word ik met die perfectie geassocieerd. Zo iemand weet wel dat perfectie niet bestaat maar wanneer het idool uiteindelijk van zijn voetstuk valt – want dat gaat een keer gebeuren – dan kun je beter uitkijken, want de teleurstelling zal zeer zure reacties oproepen. Kijk uit voor welke druk dan ook om aan een beeld van perfectie te voldoen, ongeacht hoe heerlijk de vleierij ook mag aanvoelen.

5. Grote behoefte aan contrôle. Iemand met veel narcistische trekken kan er niet tegen om te zijn overgeleverd aan iemands genade omdat dit hem/haar er aan herinnert dat ze niet onkwetsbaar of geheel onafhankelijk zijn en dat ook zij wel eens iets aan iemand moeten vragen. En wat erger is; iemand zou hen een verzoek kunnen weigeren. In plaats van een behoefte of een voorkeur uit te spreken, manipuleren en orkestreren zij mensen en gebeurtenissen zodanig dat de uitkomst voor hen het meest gunstig is. Op zijn ergst manifesteert zich dit in grof en controlerend gedrag. Denk aan de man die thuis komt van zijn werk en zijn vrouw uitscheldt omdat het eten niet klaar is. Hij haalt juist op dit moment zo uit omdat hij afhankelijk is van zijn vrouw, iets wat hij liever vermijdt. Maar de contrôle is meestal veel subtieler. Wees op je hoede wanneer iemand je nerveus maakt over het aankaarten van bepaalde onderwerpen of wanneer je je voorkeur uit. Iemand met narcisme zal een manier vinden om een ander, tijdens het maken van keuzes een gevoel te geven van op verboden terrein te zijn. Ook zonder kwaad te hoeven te worden kan iemand door middel van een afkeurende huivering, een op het laatste moment veranderen van plan of het chronisch te laat komen wanneer jij iets geregeld hebt, in controle proberen te blijven. Er kan eerder sprake zijn van een subtiele slijtageslag dan van een ronduit aantasten van jouw wensen en keuzevrijheid.

Het interview met Swithin en Malkin

Volgens Malkin is het narcistische dilemma dat je van buiten luid, belangrijk en opschepperig doet en daaronder het gevoel hebt van niet echt een persoon te zijn; dat je je van binnen leeg, klein en defect voelt. Vrouwen met veel narcistische trekken focussen op de mode en machtige mannelijke vrienden en mannen met veel narcistische trekken focussen op opscheppen en op andere mannen met narcisme. Ze zijn uitermate charmant, slim en aantrekkelijk en ze zijn meesters in het presenteren van zichzelf en er goed in om het te doen met wat ze in huis hebben want daarin oefenen ze de hele dag.

Meestal zijn mensen met veel narcistische trekken als kind door hun ouders geprezen maar zijn de ouders verder koud en kunnen ze hun kind niet troosten.

Als je van het narcisme af zou willen komen kun je het beste gaan focussen op van binnen uit gevoelde en  duurzame waarden en op de gemeenschap om je heen. Er is ook een normaal en gezonde vorm van narcisme namelijk dat je gewoon trots bent op wat je doet.

vanstraaten

Voor meer over narcisme op dit blog: Narcisme: “Dat maak ik zelf wel uit” en Waarom we narcistischer zijn geworden.

Een helpende web-site voor slachtoffers van mensen met een ernstig vorm van narcisme, is die van Iris Koops: Het verdwenen zelf.

Hier een mooie uitleg over de twee kanten van narcisme: het grandioze narcisme en het kwetsbare narcisme.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Persoonlijk en politiek, Psychologie