Tagarchief: verbinden

Streven naar waarheid kan verbinden

Uit het ‘Pleidooi voor de waarheid‘ van de filosoof en psycholoog Kees Kraaijeveld hier een paar interessante citaten:

Streven naar waarheid betekent onderkennen dat de ene uitspraak meer waar is dan de andere. Als we de waarde van waarheid in ere herstellen, komen we niet meer weg met het gemakkelijke relativisme van ‘jij jouw waarheid, ik de mijne’. De waarde van waarheid houdt in dat ik ongelijk kan hebben en jij gelijk. Het betekent dat we met elkaar in debat moeten om hiërarchie aan te brengen in meer en minder waar. En dat staat op gespannen voet met gelijkheid, een centraal uitgangspunt van onze samenleving. Onze liefde voor gelijkheid en de hieruit volgende democratisering van kennis, macht en kapitaal, verklaart ook de minachting voor experts. Democratie betekent ‘one man one vote’. Maar zonder de waarheid als kwaliteitstoets leidt dit democratisch uitgangspunt al snel tot verwarring. De mening van de professor die er jaren op heeft gestudeerd, weegt ineens even waar als de mening van iemand die net voor het eerst op het onderwerp heeft gegoogeld.

Dus: Niet iedere zienswijze is even waar en daarmee even waardevol.

Logicus Bertrand Russell, een man die leefde voor de waarheid, heeft hiervoor ooit mooie vuistregels geformuleerd:

  1. 1)  als de experts het eens zijn, moeten leken accepteren dat het waarschijnlijker is dat deze consensus waar is, dan dat het tegendeel waar zou zijn; en
  2. 2)  als de experts van mening verschillen, kan de leek zich beter van een oordeel onthouden.

Waarheid verbindt en leidt tot vertrouwen

We hebben waarheid gewoon nodig, ook heel praktisch. Het streven naar het ware is wat ons bindt. Alleen voor wie naar waarheid zoekt, is het inhoudelijk interessant te debatteren. Vergeten we de waarheid, dan kunnen we ons net zo goed helemaal terugtrekken in de comfortabele filterbubbles van het eigen gelijk. Dan versplintert de samenleving. Als we de zoektocht naar de waarheid blijven relativeren, als we blijven ontkennen dat er zoiets bestaat als een meer en een minder waar en als we experts koppig als onze gelijke blijven zien, dan zullen paranoia en wantrouwen nog meer de overhand krijgen. En met het verlies van onze ‘high trust’-samenleving verdwijnen ook alle politieke, sociale, culturele, juridische én economische voordelen die daarbij horen. Dit mogen we niet laten gebeuren. Alleen met de waarheid hoog in het vaandel kunnen we samenleven in een maatschappij waarin we elkaar kunnen vertrouwen: ‘in truth we trust’.

Experts komen niet altijd met de waarheid

Ik kan het met Kraaijeveld eens zijn dat we naar de waarheid moeten blijven zoeken en ga er inderdaad van uit dat een bijvoorbeeld universitair opgeleide geneeskundige, een expert, eerder met de waarheid komt dan Jomanda. Aan de andere kant zijn er ook geneeskundigen geweest die in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw beweerden dat roken goed voor je gezondheid zou zijn. Experts komen niet altijd met de waarheid. En dan kan de regel van Bertrand Russell helpen: ‘onthoud je als leek van een oordeel’.
Het wordt vooral problematisch om op experts te vertrouwen voor de waarheid als ze verstrikt zijn geraakt in het politieke of economische establishment. Neem de ontkenning door het establishment van de klimaatopwarming. Daar werken sommige experts aan mee. Of neem bijvoorbeeld de expert en historicus en VVD kamerlid Arend-Jan Boekestijn die op TV zei dat hij bang was dat Saddam Hoessein een atoomraket zou afvuren richting zijn achtertuin, terwijl Irak in het geheel geen atoomwapens had.
Andersom kan een ‘niet expert’ zoals Jane Goodall, die geen bioloog was, dichter bij de waarheid zitten dan de experts. Goodall ontdekte namelijk dat chimpanzees zowel gereedschap gebruiken als ook maken, waarmee ze het establishment van biologen en zoölogen uitdaagde om met een nieuwe definitie te komen van de mens. Toen Goodall met haar waarnemingen kwam werd ze door de zogenaamde experts verketterd.
Advertenties

1 reactie

Opgeslagen onder Dierengedrag, Filosofie, Psychologie

Klimaatparadox

‘Caring about climate change: it’s time to built a bridge between data and emotion’, is de titel van een artikel uit The Guardian. Het is van de wetenschapper en schrijver Ketan Joshi die constateert dat de communicatie vanuit de klimaatwetenschap nog steeds onvoldoende leidt tot motivatie om in actie te komen tegen de opwarming van de aarde. Misschien helpen de blauwe lijntjes in onderstaande grafiek erbij. Deze lijntjes zijn er onlangs aan toegevoegd om gegevens uit de klimaatwetenschap meer te verbinden met het leven van mensen.

De toekomst komt al wat minder ver van ons af te staan als we simpelweg bedenken dat de kinderen die we nu kennen, nog zullen leven in die toekomst en dat ook zij banen, voedsel, energie en een veilige infrastructuur nodig zullen hebben. Wat we nu doen met betrekking tot de vervuiling en opwarming betekent veel voor die kinderen.

Klimaatparadox

De Noorse psycholoog Per Espen Stokes zocht uit hoe het komt dat mensen zich nog te weinig verbinden met de klimaatproblemen ondanks waarschuwingen vanuit de wetenschap. Mensen denken dat het niet gaat over het hier en nu of over hun, ze denken dat het probleem zich alleen op de noordpool of de zuidpool afspeelt en bij andere mensen. Ze denken: het zal mijn tijd wel duren, anderen zijn er verantwoordelijk voor, niet ik. Hij noemt dit verschijnsel de ‘klimaatparadox’; een tegenstrijdige relatie tussen wetenschappelijke informatie en de zorg om het klimaat. Mensen nemen van wetenschappers nog wel aan dat het een belangrijk onderwerp is maar niet dat zij zelf de oorzaak zijn van de problemen.

Op het terugtrekken van Trump uit de Parijse afspraken volgde een bijna wereldwijd afkeuren en de media nemen momenteel meer afstand van de klimaat-ontkenners. Misschien is dit wel hèt moment voor klimaatwetenschappers. Zij werken er hard aan om hun boodschap te humaniseren, om meer verbanden te leggen met persoonlijke ervaringen van mensen en met de generaties die te maken krijgen van onze besluiten van nu. Trump zou wel eens de katalysator kunnen worden van een nieuw tijdperk met veel klimaatacties.

Misschien is de tijd aangebroken dat er een richting gevende verbinding ontstaat tussen het wetenschappelijk onderzoek en onze verantwoordelijkheid voor toekomstige aardbewoners die moeten leven in een atmosfeer die wij op dit moment injecteren met gigatonnen aan broeikasgassen. Het verbinden van de cijfers uit de wetenschap met een gevoel voor de volgende generaties kan misschien werken als een tegengif tegen de ‘klimaatparadox’.

Hallo Dampkring

Op Terschelling speelden onlangs kinderen voor een volwassen publiek een gezongen toneelstuk over de opwarming van de aarde. Hun eigen teksten zijn op muziek gezet in de vorm van een requiem. Deze voorstelling van Theater Artemis draagt vast en zeker bij aan een verbinding van wetenschappelijke feiten met verantwoordelijkheidsgevoelens van de mensen nu. De voorstelling ontroert, maakt echt contact en spreekt aan op een gevoelsniveau. Na het zien er van zul je echt wel stoppen met het verloochenen van je verantwoordelijkheid voor volgende generaties.

Theater Artemis – Hallo Dampkring – Oerol 2017 © Moon Saris

Ze zijn niet gek, ze zijn niet radicaal, ze hebben het begrepen

Hoe hard het nodig is om tot actie komen wordt nog eens goed uitgelegd door Jelmer Mommers in de Correspondent.

Als je alleen maar denkt aan de uitstoot van broeikasgassen dan zul je misschien verwachten dat we het klimaatprobleem hebben opgelost als we stoppen met de verbranding van fossiele energie, met  alle veeteelt en alle boskap. Maar het probleem is dat het voornaamste broeikasgas CO2 nog tientallen jaren in de atmosfeer achterblijft. Dus ook al stoppen we met uitstoten nu, het broeikasgas blijft hangen. De vraag is dus hoe snel moet de uitstoot dalen om een concentratie te bereiken die ons nog een redelijke kans geeft op een veilig leefklimaat over een eeuw of twee?

De concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer is nu al gevaarlijk hoog. Volgens de beste inschattingen van klimaatwetenschappers is een CO2-concentratie van 350 ppm (‘parts per million’) nog veilig; dan veranderen we het klimaat niet op een gevaarlijke manier. Maar we zitten inmiddels al een tijdje boven de 400 ppm. 

Er wordt aan gewerkt door wetenschappers maar we weten nog niet of we CO2 op grote schaal uit de atmosfeer kunnen halen. Zolang we doorgaan met uitstoten, vlees eten en bossen kappen leven we op de pof en nemen we een enorme gok.

We ontwrichten het klimaat al sinds de industriële revolutie. De gevolgen zien we inmiddels overal ter wereld en die zullen veel ernstiger worden naarmate we langer treuzelen met een streng klimaatbeleid. Dat is de reden dat mensen die zich zorgen maken over het klimaat vaak een alarmistische houding hebben. Ze zijn niet gek, niet radicaal, ze hebben het begrepen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologie en klimaat

‘Down to Earth’

Er komen verschillende wijze mannen en vrouwen aan het woord in deze inspirerende bioscoop documentaire; zij zijn de ‘Keepers of the Earth’ en komen uit Australië, Peru, Ecuador, Namibië, Kenia, Japan, India, Verenigde Staten en Ierland. De meeste indruk maakte de man aan wie de film werd opgedragen: Nawate. Hij stierf in 2010, zijn naam betekent ‘hij die luistert’.

Hij maakte duidelijk hoe wij mensen allen met elkaar verbonden zijn. Wij zullen onszelf altijd in de ander herkennen. Ook al hebben wij die ander nooit eerder gezien, ook al zullen wij die nooit zien en woont die aan het andere eind van de wereld. Als wij dit maar zouden beseffen elke dag, steeds weer opnieuw. Hoe belangrijk het is dat we ons niet uit elkaar laten drijven. Dat we ons verregaand kunnen identificeren met de ander. Dat we niet bang zijn. Dat we de tijd nemen. Enzovoort.

Hier een mooie recensie in de Volkskrant.

 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Filosofie, Persoonlijk en politiek

Narratieve therapie voor de hele wereld

Narratieve therapie gaat over de transformatie van probleemverhalen naar voorkeursverhalen. En het is tijd voor een nieuw verhaal in de politiek. Het belangrijkst is dat dit nieuwe verhaal uitgaat van een positief mensbeeld.

Wederom een geweldig artikel van Rutger Bregman in De Correspondent!

Roep het van de daken: de meeste mensen deugen. De meeste mensen willen iets maken van hun leven en gunnen anderen het beste. De meeste mensen willen iets bijdragen aan hun land.

Bekijk vooral ook dit spotje van Bernie Sanders, de Amerikaanse politicus die een poging deed om presidentskandidaat te worden voor de Democratische Partij, maar in de voorverkiezingen verloor van Hillary Clinton.

Bregman:

Ik smacht naar de eerste Nederlandse of Belgische politicus van dit kaliber. Als we 10 procent van deze energie in ons verhaal kunnen leggen, dan zijn we al een heel eind.


Het narratieve aspect van transformatie en verandering zit hem vooral in de taal, in de woorden die gebruikt worden. Er is behoefte aan een andere taal, aan een eenvoudige taal die veel mensen kan bereiken. Bregman citeert Jos de Blok van Buurtzorg:

Het is heel makkelijk om iets moeilijker te maken, maar heel moeilijk om iets makkelijker te maken.

Het nieuwe politieke verhaal is positief en een verhaal van winnaars:

We roeien de armoede uit. We organiseren onze economie op basis van vakmanschap en vertrouwen in plaats van concurrentie en bureaucratie. We zetten de schoonmakers en verplegers, leraren en vuilnismannen, agenten en taxichauffeurs weer centraal. We maken de Nederlandse economie de duurzaamste van de wereld. En we bedenken een nationaal plan van ontmoeting, waardoor hoog- en laagopgeleid, zwart en wit elkaar veel vaker tegenkomen.


Zie ook het bericht: De ander is lui en hebzuchtig…

Zie ook het bericht: Therapie is taal, het is samen een rijker verhaal maken

 

 

1 reactie

Opgeslagen onder Persoonlijk en politiek

Laten we eerlijk vechten

‘Let’s fight fair’ staat er geschreven onder het logo van Crowdsuing. Wat is Crowdsuing? Bekijk dit filmpje.

Een van de zaken waar Crowdsuing momenteel tegen vecht is de inbreuk op de medische privacy.

Wie weet kan Crowdsuing iets betekenen voor het netwerk van zelfstandige, contractvrije psychologen dat op het moment door de overheid wordt gediskwalificeerd. Zie mijn vorige blog: Psychologen luiden de noodklok.

 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologie