Tagarchief: vader-zoon relatie

‘Ontmande’ vaders

Onlangs hoorde ik de psychiater Dirk de Wachter zeggen dat het hem een probleem leek dat 30% van de gescheiden vaders in Nederland hun zoon niet meer ziet.

Korte tijd daarop maakte een al lang geleden gescheiden moeder er mij op attent dat er een artikel in de Volkskrant had gestaan over de afwezige vader en over de ‘ontmande’ vader.

De ex-partner van deze vrouw had inderdaad zeer weinig contact met hun zoon. De pijn die dit gebrek aan contact bij de jongen had veroorzaakt, was door deze moeder zo goed en zo kwaad als het kon weggepoetst door compensaties te zoeken voor de afwezigheid van de vader. Zo was het lange tijd goed gegaan met de jongen.

Maar nu ging het niet zo goed. De jongen was inmiddels 15 jaar en depressief en passief. Hij had nergens meer zin in. Niet in sport waar hij altijd in geïnteresseerd was en op zijn school maakte men zich zorgen. Zijn motivatie en concentratie was geheel verdwenen. Hij was tijdelijk geplaatst in een zogenaamde rebound-voorziening. En; zijn vader was zich opeens toch met zijn leven gaan bemoeien. De jongen vertelde dat hij niet wist wat hij met zijn vader aan moest.

Hieronder een bewerking van het artikel in de Volkskrant van 1 mei 2013. Het werd geschreven door kinder- en jeugdpsychiater Glenn Helberg n.a.v. het verschijnen van het boek: ‘De afwezige vader bestaat niet en waarom vaders niet moeten moederen’, van ontwikkelings-sociologe Irene Zwaan.

‘Ontmande’ vaders

Vrouwelijke waarden zoals overleggen, luisteren en beschermen zijn de norm geworden en normaal jongensgedrag, ruig en spannend spel worden in toenemende mate als afwijkend betiteld. We willen niet weten dat jongens van nature wilder en ongehoorzamer zijn dan meisjes. Maar dat wilde gedrag is normaal en een vader kan het reguleren. Vaders moeten niet gaan moederen. Aan één moeder hebben kinderen meer dan genoeg.

Hierbij komt dat kinderen steeds vaker geboren worden uit ouders die niet voor het huwelijk hebben gekozen en in die gevallen bepaalt in Nederland de moeder of zij de vader als biologische vader laat opnemen in het bevolkingsregister. Als de vader en de moeder ruzie hebben dan wil zij die vader niet erkennen en krijgt hij niet het wettelijk gezag. Zo zit Nederland vol met vaders die ‘ontmand’ zijn in hun vaderschap. Moeder is de baas, dat voelt het kind feilloos aan. Het vakje ‘vader onbekend’ zou volgens het artikel in de Volkskrant uit het geboorteaangifteformulier geschrapt moeten worden. Wat er geregistreerd zou moeten worden op het geboorteaangifteformulier als de vader echt onbekend is, komt niet aan de orde.

Als psychiater ziet Helberg de mensen die in het afvoerputje van de maatschappij dreigen te verdwijnen. Veel kinderen die in de problemen raken, groeien op zonder hun biologische vader. Er is volgens hem iets mis in de maatschappij. De typische vaderrol van de gezaghebber en grenzen-steller is naar de achtergrond verdwenen. De typische moederfuncties als troosten, praten en begrijpen worden belangrijker gevonden. Als je vaders geen plek geeft in het gezin is het gevolg daarvan groot.

Vaderlijk gezag zou terug moeten komen in sommige gezinnen maar dan ben ik erg voor het zogenaamde ‘nieuwe gezag’ zoals de hoogleraar psychologie Haim Omer het zich voorstelt, waarbij het accent ligt op kracht in plaats van macht.

Relativeren van het belang van de biologische vader

Ook al toont wetenschappelijk onderzoek aan dat kinderen met vader beter af zijn dan kinderen zonder vader:  er moet wel een onderscheid gemaakt worden tussen de algemene wetenschappelijke conclusies die over gemiddelden gaan en de specifieke gevallen waarbij kinderen zonder vader ook goed af kunnen zijn. Bovendien gaat het onderzoek alleen over biologische vaders en niet over vaderfiguren die de vaderrol kunnen overnemen. Dit zegt Kees Boeke van Ouders Online hier.

Vader-zoon gesprekken

De laatste tijd zag ik enkele zoons en vaders die na een verwijdering met elkaar in gesprek gingen. Vaak zijn het slechte partnerrelaties tussen de ouders of vechtscheidingen die de oorzaak zijn geweest van de verwijdering. Veel en lang praten hoeft vaak niet. Repareren wat er kapot ging en opnieuw verbinden. Het gaat er om dat ze weer dingen kunnen gaan doen en beleven samen.

Zoons vinden vaak dat hun vader te weinig met hen doet zoals ook in een NTR programma naar voren kwam. Vaders vinden vaak dat ze te weinig trots op hun zoons kunnen zijn of maken zich zorgen als hun zoons een tijd zoekende zijn.

 

3226632-rail-routeverkeer-vader-op-zoon-buitenshuis-park-en-lachend-selectieve-aandacht

Advertenties

11 reacties

Opgeslagen onder Opvoedkunde, Psychologie

“Vader is een soort aanhangsel geworden”

Aan het woord is emeritus hoogleraar pedagogiek Louis Tavecchio in een televisie-uitzending van de NTR in de serie: ‘De kunst van het opvoeden’, gepresenteerd door Edwin Rutten. Deze aflevering heet: Wat betekent een vader voor zijn zoon? Naast Tavecchio wordt ook hoogleraar pedagogiek Jeroen Dekker geïnterviewd.

In deze serie uitzendingen belicht Edwin Rutten elke keer een opvoedkundig thema aan de hand van een schilderij.

Edwin Rutten in het televisieprogramma 'de kunst van het opvoeden'

Edwin Rutten in het televisieprogramma ‘de kunst van het opvoeden’

Hieronder een link naar de aflevering: Wat betekent een vader voor zijn zoon.

http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1350622

Volgens Tavecchio hebben vaders hoog gespannen verwachtingen van hun zoons en zullen zij, meer dan in hun dochters, in hun zoons teleurgesteld worden.

Over vertwijfelde vaders die niet trots op hun zoons kunnen zijn is een hier een leuk artikel van Roos Menkhorst uit de Groene.

De zoons willen niet in de mal van hun vader passen, zegt Tavecchio. Dat voelt als een keurslijf. De zoon wil het zelf uitzoeken. Meestal komt het met de vader-zoon band later, na de puberteit, weer goed. Hoe dat gaat zien we ook in het leven van de jonge vader Erwin uit deze aflevering van ‘De kunst van het opvoeden’. De vader van Erwin herinnert het zich nog als de dag van gisteren dat zijn zoon op een gegeven moment tegen zijn moeder zei; “Dat zoek ik met papa uit daar hoef jij je niet mee te bemoeien”. Het verdriet over de verwijdering en de vreugde over de toenadering tussen deze vader en zoon is invoelbaar.

De andere zoon in het programma groeide op zonder vader en zoekt hem later in zijn leven op, mede omdat hij zelf op het punt staat om een kind te krijgen. Hij vraagt aan zijn vader: “Waarom hebben wij elkaar niet leren kennen?” Het kost extra veel moeite om de band weer goed te maken ook al willen zij dit beiden. Deze jonge aanstaande vader neemt zich voor om àlles met zijn kinderen samen mee te gaan maken en hij zal ondanks alles wat hij gemist heeft zijn eigen vader aan zijn kinderen voorstellen: “Dit is Opa Stanley”.

Stoeien

Zowel Dekker als Tavecchio vinden het stoeien van vaders met kinderen een belangrijke bezigheid. Vaders doen dit van nature en al vanaf zeer jonge leeftijd. Ze gooien hun kind van nauwelijks één jaar een klein stukje in de lucht waarbij het kind het uitkraait van plezier om even later terug in de veilige armen van zijn of haar vader te belanden. Het  stoeien met vader schept een unieke band die heel anders is dan die tussen moeder en kind. Dekker: Stoeien met vader is van alle tijden. Vader doet mee met de kinderen. Dit zie je mooi geïllustreerd in de tekeningen van Jacob de Vos. Nu tentoongesteld in Dordrecht.

Jacob de Vos

Jacob de Vos (1774-1844)

Moeder een superkoningin

Volgens Dekker gaan vaders in de loop van de 19e eeuw door de Industriële Revolutie steeds meer werken in grote bedrijven en zijn ze steeds langer weg van huis. De moeder wordt op het schild geheven. Tegelijk was de vader volgens de wet nog steeds hoofd van het gezin en hadden moeders minder rechten ten aanzien van de kinderen bij een scheiding. Desalniettemin is volgens Tavecchio de moeder een superkoningin geworden en de vader een soort aanhangsel.

In de jaren 60 van de vorige eeuw werd het verschil tussen de moeder- en de vaderrol weer kleiner, zegt Dekker. De ‘vrije zaterdag’ werd ingevoerd waardoor vaders meer thuis waren en tegelijk gingen door het feminisme, moeders steeds meer buitenshuis werken.

Het lijkt mij voor vaders frustrerend om ‘aanhangsel’ te zijn en voor moeders lijkt het me zwaar om ‘superkoningin’ te zijn. Problematisch is het vaak wanneer zowel vader als moeder veel werken buitenshuis en de kinderen zichzelf ‘opvoeden’ en ik vrees dat dit toch steeds meer de praktijk is. Het opvoeden zo veel mogelijk samen doen blijft volgens mij het mooiste en is heel leuk werk.

 

3 reacties

Opgeslagen onder Opvoedkunde