Tagarchief: NZa

Zelfmoord Arthur Gotlieb III ‘Bezwaarschrift, of de afgang van de managersmentaliteit’

Dit had volgens Carel Peeters in Vrij Nederland de titel moeten zijn van het boek: Operatie ‘werk Arthur de deur uit’. Dagboek van een ongewenste werknemer.

Operatie ‘werk Arthur de deur uit’. Dagboek van een ongewenste werknemer, waarin de NRC-redacteuren Joep Dohmen en Jeroen Wester een groot deel van het zeshonderd pagina’s tellende Bezwaarschrift van Arthur Gotlieb publiceren, zou, naar analogie van Multatuli’s Max Havelaar, eigenlijk moeten heten Bezwaarschrift, of de afgang van de managersmentaliteit. De titel van Dohmen en Wester vestigt de aandacht te veel op Gotlieb, terwijl het accent ligt op de bedorven mores aan de top van de semi-overheidsinstelling. Het sobere, karaktervaste en met humor geschreven Bezwaarschrift is een aanklacht tegen list en bedrog aan de top van de NZa, de machiavellistische arrogantie, het gebrek aan menselijkheid, het hierarchie-fetisjisme, de slordigheid, de belangenverstrengeling, de zelfverwennerij en de plichtsverzaking. Daar werd Gotlieb de dupe van.

Deze recensie van het boek  staat in Vrij Nederland.

Te lezen valt hoe de managers van de NZa niks hebben met hetgeen zij managen, nl. de zorg en hoe zij wel iets hebben met bonussen, dure hotels, communicatietrainingen en een Sovjet-achtige cultuur van beoordeling van het eigen personeel.

Op een soortgelijke wijze proberen ook zorgverzekeraars zorg-verleners te beoordelen en te onderdrukken, is mijn beleving. In een door de VVD geregeerd land is vrijheid ver te zoeken en als je die vrijheid toch zoekt en vindt ‘wordt die duur betaald’.

Peeters gebruikt in het volgende citaat nog een keer de vergelijking met Multatuli’s boek: ‘Max Havelaar of de koffieveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappij’:

Er ontstaat een Multatuliaanse groteske wanneer Gotlieb het beeld schetst van de zorg die besteed wordt aan de periodieke ‘beoordelingen’ van de medewerkers, compleet met formulieren met tientallen punten waarop men positief en negatief kan scoren. Deze periodieke beoordeling door de managers heet De Vlootschouw. De veelal academisch gevormde medewerkers worden tijdens deze schouw door hun managers beoordeeld, managers die veelal geen idee hebben wie ze beoordelen omdat ze niet of nauwelijks contact hebben gehad met hun medewerkers…

Net zoals naar voren kwam in het TV programma Zembla,  bevreemdt het Peeters dat de Commissie Borstlap rapporteert dat de managers van Gotlieb te weinig ‘signalen’ kregen van de problemen die hij had. Dit terwijl Gotlieb’s bezwaarschrift bol staat van bewijzen van het tegendeel.

De managerscultuur bij de NZa wordt uiteindelijk toch nog onterecht door de Commissie beschermd. Zie ook mijn twee vorige blogs over dit onderwerp. https://psychologenpraktijk.wordpress.com/2014/04/14/zelfmoord-arthur-gotlieb/ en https://psychologenpraktijk.wordpress.com/2014/09/10/zelfmoord-arthur-gotlieb-ii/

Bekijk ook de website van de Stichting Beroepseer waar een mooie brief aan Arthur staat.

En lees de column van Marc Chavannes: Gotlieb maakte MRI van de ‘zorgmarkt’.

 

Advertenties

3 reacties

Opgeslagen onder Persoonlijk en politiek

Zelfmoord Arthur Gotlieb II

De dagen na de uitzending van Zembla: ‘De dood van een klokkenluider’, kreeg ik veel bezoek en twee reacties op mijn eerdere blog over de zelfmoord van Arthur Gotlieb.

Gotlieb was medewerker van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Uiteindelijk pleegde hij zelfmoord na een heksenjacht tegen hem wegens kritiek op wantoestanden aldaar.

In een van de reacties op mijn vorige bericht stelt iemand de vraag: wat had Arthur kunnen doen om zichzelf te redden? Goeie vraag. Ook de broer van Arthur buigt zich in de uitzending van Zembla over deze vraag.

Misschien had hij assertiever moeten zijn en zich op een andere manier tegen zijn meerderen moeten verweren, zegt zijn broer: “Hij kon ze niet terugduwen”. Misschien had hij zijn meerderen duidelijker moeten confronteren en hen moeten vragen: “Waar zijn jullie mee bezig?”

Hier zit misschien iets in.

Juist op vaardigheden die zijn sterke kant waren, kreeg Arthur een negatieve beoordeling. Toen kreeg hij door dat hij eruit gewerkt werd. Heeft hij toen te veel gedacht dat hij dit zelf moest oplossen en had hij meer op zoek moeten gaan naar de juiste hulp? Maar wie had hem kunnen helpen? Een collega van hem zegt dat het eigenlijk duistere krachten waren waarmee hij te maken had.

Er waren duistere krachten aan het werk  maar het was natuurlijk ook gewoon een organisatie, een systeem, een structuur waarbinnen vele mensen hun werk deden. Ik heb begrepen dat hij geen hulp heeft gezocht bij een vakbond. Had die hem kunnen/willen helpen bij zijn missie – de misstanden bij de NZa aanpakken – en/of bij de terreur die er op hem door zijn meerderen werd uitgeoefend? Ik weet het niet. Samen sta je sterker.

Arthur heeft wel hulp gezocht en zich o.a. laten leiden door een van de adviezen van organisatiedeskundige Ben Tiggelaar. Tiggelaar schreef in de NRC een column: ‘Wat te doen als je een slechte baas hebt’. Een van de suggesties die Tiggelaar doet om dit te overleven is: bewijsmateriaal verzamelen. En dat is Arthur gaan doen.

Arthur is hulp gaan zoeken bij een arts en kreeg anti-depressieva voorgeschreven. Dit terwijl hij inwendig kwaad was. Hij kreeg depressieve klachten zegt zijn broer maar hij voelde zich ook vernederd en geïntimideerd. Maar dat zijn normale en gezonde reacties gegeven de situatie. Die reacties zijn geen teken van depressie.

Hij had voor zover ik het kan beoordelen beter geen anti-depressieva kunnen slikken want daarmee heeft hij mogelijk zijn gezonde, normale boze reacties  doen omslaan in meer angst en paniek dan bij hem paste. Angst en paniek is een bijverschijnsel van anti-depressieva.


Arthur lijkt te komen uit een wereld waar dingen deugdelijk en redelijk zijn maar binnen de NZa waren heel andere regels gaan gelden. In 2008 kreeg de afdeling van Arthur een nieuwe directeur en in de Raad van Bestuur kwam een nieuwe topambtenaar: Theo Langejan. In 2010 werd er een reorganisatie aangekondigd. Dit was een omslagpunt. Ik neem aan dat dat niet alleen voor Arthur zo was. Toch krijg ik de indruk dat hij alleen stond en alleen bezig was in zijn gevecht tegen zijn meerderen, in zijn gevecht om goed werk te doen.

Misschien gaf hij er teveel om, om zijn werk goed te doen? Of je hem dit kan nadragen? Of hem dit tot een zonderling maakt? Ik denk van niet. Zijn broer merkt terecht op dat veel mensen in Nederland leven voor hun werk.

Ik denk dat het vaker gebeurd dat werknemers denken dat ze depressief zijn nadat hun kritiek en boosheid op hun organisatie of op hun leidinggevenden niet gehoord is. Dat mensen zich dan te neer geslagen voelen is een normale reactie. Maar wanneer men dit gaat zien als een persoonlijk falen en men sterke gevoelens van schaamte en onzekerheid krijgt, wordt dit veroorzaakt door de individualistische en meritocratische filosofie van onze maatschappij en niet door een persoonlijke kwaal zoals een depressie. Van die meritocratische  filosofie moeten we af.


Organisatie-deskundige Tiggelaar onderscheidt twee soorten leiders;  zij die zich met de inhoud en de mensen van het bedrijf of de instelling bezig houden en die niet zo snel carrière maken en zij die bezig zijn met zich te profileren, bezig zijn met hun netwerk en hun loopbaan en die wèl snel carrière maken. Langejan en consorten behoren tot dit tweede type. Slimme medewerkers zoals Arthur die kritisch zijn wekken bij dit soort leiders irritatie op. Ze kunnen volgens Tiggelaar zelfs agressief op dit soort werknemers reageren.

Zonder een individualistische en meritocratische filosofie kunnen leiders zoals Langejan lang niet zoveel macht krijgen en misbruiken.

De meerderen van Arthur proberen hem over zijn graf heen nog te beschadigen door te beweren dat hij een in zichzelf gekeerde zonderling was, iemand die niet in orde was, iemand met een dubbele persoonlijkheid die misschien wel met een wapen naar zijn werk zou kunnen komen. Karaktermoord, noemt zijn broer het.

Zijn meerderen proberen met deze persoonlijke aanvallen ‘de angel’ uit zijn kritische verhaal te halen wat hen volgens mij des te meer verdacht maakt. Een aanklacht voor ‘dood door schuld’ zou volgens mij op zijn plaats zijn maar ik ben geen jurist.

Een van de angels in Arthurs verhaal is dat de NZa geen officiële beleidslijn heeft over de omgang met de farmaceutische industrie. Hij beheerde vele jaren het zogenaamde dossier ‘dure medicijnen’ voor de NZa maar hij was niet omkoopbaar. Daarom werd hij door zijn meerderen uit deze functie ontheven. Omdat hij niet corrupt was moest hij er uitgewerkt worden. Zo simpel is het.

Het erge is dat de onderzoekscommissie van Borstlap mee doet aan het beschadigen van Gotlieb en het witwassen van de praktijken van de NZa. Lees dit ook hier. Om met de woorden van de broer van Gotlieb te spreken: “Je maag keert zich er van om.”

Ik kan helaas niet anders dan tot de conclusie komen dat onze maatschappij steeds onveiliger wordt omdat onze leiders teveel van het tweede type van Tiggelaar zijn en dus niet te vertrouwen. Dat maakt mij boos en verdrietig maar dat betekent niet dat ik depressief ben. Integendeel.

We moeten volgens mij veel meer gaan denken in systemen en structuren bij de benadering van persoonlijke problematiek. En veel meer samen doen, verbinden met elkaar. Dat is een belangrijke les die hieruit te leren valt.

8 reacties

Opgeslagen onder Persoonlijk en politiek

Zelfmoord Arthur Gotlieb

1506773_627934490608432_2069458916535414386_n

In onderstaand NOS fragment komt de broer van Arthur Gotlieb, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)-werknemer die zelfmoord pleegde, aan het woord. Zelden hoor je iemand zo rustig en zinnig spreken op de TV.

http://nos.nl/video/634965-broer-gotlieb-arthur-mocht-altijd-de-klappen-opvangen.html

Helaas geeft de NOS  het fragment bovenstaande titel mee want daardoor kan de indruk ontstaan dat Arthurs verhaal ‘een slachtoffer verhaal’ is, terwijl Arthur juist sterk was. Een sterke werknemer van de NZa die door zijn leidinggevenden tot zelfmoord gedreven werd.

Meer over de problemen bij de NZa: http://www.nrc.nl/nieuws/2014/04/10/het-nza-dossier-interne-wanorde-bij-de-toezichthouder/  Een collega psycholoog merkte terecht op: “Ik heb de artikelen in het NRC gelezen en ik vind dat ik geen enkele richtlijn hoef te accepteren van een dergelijke malafide instantie.”

Jammer dat Arthur enkele jaren geleden over ging op het slikken van anti-depressieva. Die helpen meestal niet (zie: https://psychologenpraktijk.wordpress.com/2014/01/10/een-geestelijke-gezondheidszorg-die-ons-disciplineert-staatspsychologie/) en daar komt bij dat Arthur niet echt depressief was!

Ondertussen lagen de directeuren van de farmaceutische industrie samen met de directeuren van zijn werkgever in een vijf sterren zwembad in de zon…

Hoe lang laten we ons nog voor de gek houden?

Ik houd mijn hart vast over de hoeveelheid straatjes die de komende tijd, hangende het onderzoek, schoongeveegd zullen worden en hoeveel goede adviezen onder in een la zullen verdwijnen. En hoeveel berichten over frauderende zorg-verleners er weer zullen verschijnen. Of zou er nu toch iets veranderen in de zorg? Het ene kritische geluid volgt op het andere de laatste weken. In de GGZ bijvoorbeeld het geluid van de Nederlandse psychiater Jim van Os die terug wil naar een persoonlijke diagnostiek. De beroepsvereniging van GZ-psychologen NVGzP, organiseert hier een symposium over. Zie: hier.

Eerder op dit blog over de directie van de NZa die fundamentele mensenrechten ontkent: hier.

Een man zoals Arthur zal als werknemer van de NZa niet per definitie een tegenstander van de marktwerking in de zorg geweest zijn, aangezien de NZa nu juist tot taak kreeg om die markt te reguleren. Arthur kaartte aan dat dit reguleren niet goed gedaan werd en dat was de NZa een doorn in het oog. Daarom werd hem het werken binnen deze organisatie door leidinggevenden onmogelijk gemaakt. Heel simpel door hem weg te pesten.

Grootste probleem met de marktwerking in de zorg blijft dat het steeds meer in de eerste plaats gaat om geld. Om veel geld!

Foksuk-MedZ-2

Mocht u meer willen lezen over Arthur Gotlieb en de NZa lees het boek: ‘Werk Arthur de deur uit’. Dagboek van een ongewenste werknemer.

7 reacties

Opgeslagen onder Persoonlijk en politiek, Psychologie, Zorgverzekeringen