Tagarchief: communicatie

Communicatieregels

Onderstaande communicatieregels zijn overgenomen uit ‘Helpen bij partnerrelatieproblemen’ van de Belgische relatietherapeut Alfons van Steenwegen. Hij heeft ook het boek voor echtparen met de prachtige titel: ‘Liefde is een werkwoord’ geschreven.

– Over jezelf spreken in ik-zinnen is bevorderlijk.
– Een standpunt innemen is beter dan vragen stellen die geen vragen zijn.
– Het is beter de ander over zichzelf te laten spreken dan zijn of haar gedachten te lezen en te interpreteren.
– Wat ik zeg en wat ik doe of laat, stemmen overeen.
– Wat ik zeg en wat ik laat zien, stemmen overeen.
– Het is beter niet te voorzichtig te zijn en de partner te veel te willen sparen.
– Het is beter over een concreet gevoel te spreken dan te generaliseren.
– Het is beter over eigen gevoelens te spreken dan te definiëren.
– Vraag wat mogelijk is in plaats van het onmogelijke te eisen.
– Beloof wat je kunt geven in plaats van het onmogelijke te beloven.
– Maak je zinnen af.
– Uitleggen is beter dan iets als bekend te veronderstellen.
– Een ‘nee’ kunnen aanvaarden.
– Wees concreet en specifiek in plaats van vaag en algemeen.
– Blijf bij het onderwerp.
– Beluister de oorspronkelijke boodschap onvervormd.
– Geef een signaal dat de boodschap is overgekomen.
– Test of je begrepen hebt wat er gezegd werd door te herhalen of beter nog door te parafraseren.
– Beaam of verbeter de herhaling of parafrasering.
– Stel alleen echte vragen, vragen om informatie.
– Laat je partner in zijn waarde ook als je het niet eens bent.
– Hou oogcontact en neem een lichamelijke houding aan van toekering.
– Schep een gunstige situatie.
– Neem een aanlooptijd.
– Ondermijn de relatie niet door jezelf tegen te spreken, nodeloos uit te weiden, misverstanden niet op te helderen, letterlijk nemen van wat figuurlijk bedoeld is, het welles-nietes spelen of  door van iets alles maken.
– Respecteer de gordellijn van je partner; cynisme of sarcasme, de ander belachelijk maken of kleineren, hem ‘over de schreef jagen’ of hem in zijn zwakke plek raken maken een gesprek onmogelijk.
– Spreek in het hier en nu; geen oude koeien uit de sloot halen.
– Een regel speciaal voor de therapeut: Let op de betekenis van wat gezegd wordt binnen het hier en nu van de sessie; de betekenis voor de partner, voor de therapeut, voor de relatie tussen de partners of voor de relatie met de therapeut.
– Leer meta-communiceren. Leer parafraseren of herhalen. Leer om de aandacht van de partner te vragen, leer om te bedanken voor de aandacht.
– Gebruik een stopregel als het gesprek uit de hand dreigt te lopen.
– Maak een onderscheid tussen een discussie (onderhandeling) en een (emotionele) ontlading.

Advertenties

1 reactie

Opgeslagen onder Systeemtherapie

Het voorkomen van escalatie van een conflict

Vier soorten communicatie die achterwege moeten blijven

De bekende Amerikaanse relatietherapeut John Gottman gebruikt de metafoor van de vier ruiters van de Apocalypse om aan te geven welke vier soorten communicatie achterwege moeten blijven als een paar wil dat hun conflicten niet escaleren. Deze vier zijn:

Kritiek geven (tijdens een conflict)

Defensief reageren

Minachten

Een muur optrekken

Oorspronkelijk komen de vier ruiters van de Apocalypse voor in het boek Openbaring in de bijbel. De een verovert, de ander brengt oorlog, weer een ander brengt voedseltekort en de laatste doodt door oorlog, honger en plagen.

De vier ruiters van de apocalypse, Alfred Dührer.

Veel kunstenaars hebben zich laten inspireren door de vier ruiters van de Apocalypse en nu ook een psycholoog.

In de illustratie van Albrecht Dührer hiernaast is te zien  hoe het gewone volk door de ruiters vertrapt wordt.

Een therapeut moet volgens Gottman het paar waarschuwen wanneer een van deze vier ruiters voorbij komt. In ieder geval moet de therapeut het gesprek van het paar stoppen als er sprake is van directe beledigingen en als er scheldwoorden gebruikt worden.

Het tegengif voor Kritiek is: Vertellen wat je voelt (Ik-boodschappen, geen Jij-boodschappen en verwijten) over een bepaalde situatie en een positieve behoefte uitspreken waarin je je partner vraagt om iets te doen voor je. Bijv. Ik wil graag dat je me vraagt hoe mijn dag was.

Defensief reageren biedt een vorm van zelf-bescherming door te jammeren, het onschuldige slachtoffer te spelen of door het spelen van de vermoorde onschuld. Het tegengif hiervoor is verantwoording nemen voor in ieder geval een deel van het probleem.

Minachting is vaak een opmerking vanuit een superieure positie waar sarcasme, scheldwoorden, directe beledigingen of iets listigs (zoals iemands spelling verbeteren als hij/zij boos is) in zit. Minachting is dè grote voorspeller voor scheiding. Het tegengif voor minachting is de aanwezigheid van respect. Als therapeut draag je bij aan een cultuur van waardering en bewondering voor elkaar. Je leert het paar de positieve gewoonte om op zoek te zijn naar daden van de ander die gewaardeerd en gerespecteerd kunnen worden.

Bij het Optrekken van een muur onttrek je je emotioneel aan de interactie en luister je niet meer. Ondertussen slaat het hart meer dan 100 slagen per minuut. Het tegengif bestaat eruit dat men zichzelf zachter maakt en kalmeert en de fysieke opwinding verminderd zodat men emotioneel betrokken kan blijven. Ontspanning en meditatie helpt.

De opgewonden partner kan leren om zichzelf te kalmeren in het bijzijn van de andere partner. Het beste is nog als de ene partner de andere kan helpen bij de kalmering op momenten van emotionele overstroming, bij het verstijven of een muur optrekken.

Soms wil iemand weglopen, vluchten in deze situaties. Door als therapeut op deze momenten bij de gevoelens te blijven kan de cliënt leren om er mee om te gaan. Door bij de gevoelens te blijven kunnen de nuances van de gevoelens en wat het lichaam wil zeggen, tot uitdrukking gebracht worden. Zo kan de vlucht gekeerd worden.

De vier ruiters van de Apocalypse. Viktor Vasnetsov, 1887

2 reacties

Opgeslagen onder Systeemtherapie