Zingevingscrisis

Dit belooft een interessante nieuwe serie te worden in De Correspondent: Voor zingeving heb je geen religie nodig. Van Arjen van Veelen.

Van Veelen denkt dat er een ‘zingevingscrisis’ is. De behoefte aan zingeving of betekenis is volgens hem veel groter dan het aanbod. Bijna alles wat betekenis kon geven hebben we ondermijnd.

Hij wil op zoek naar een robuuste en duurzame vorm van betekenis. Hij gaat zelfs op zoek naar een basisreligie. En daar heeft hij de bestaande godsdiensten niet bij nodig want:

Miljoenen mensen geven dagelijks op praktische wijze antwoord op de vraag wat de Zin van het Leven is. Al die mensen hebben een Iets Waar Je Het Allemaal Voor Doet.

De armoedige, heersende filosofie van deze tijd die je kunt samenvatten als ‘alles uit je leven halen’, geeft het gevoel van betekenis niet. In deze filosofie wordt het leven voorgesteld als een tube tandpasta die je moet uitpersen.

We moeten betekenis en geluk van elkaar leren onderscheiden. In de zogenaamd ‘gelukkige’ landen worden relatief meer zelfmoorden gepleegd doordat het gevoel van betekenis bij de mensen ontbreekt. Geluk is ‘vluchtig’. Betekenis maakt je bestand tegen een stootje.

Hoe krijg je meer betekenis?

Je kunt gebruik maken van het lijstje van Esfahani Smith. Die is gebaseerd zowel op wat grote denkers erover hebben bedacht als op gesprekken met gewone mensen. Je leven is zinvol als je:

– jezelf onderdeel voelt van iets groters
– een doel hebt in je leven
– een goed verhaal hebt om je eigen leven en de wereld te begrijpen
– momenten van transcendentie ervaart (zeg maar: een kippenvelmoment)

Van Veelen gaat met behulp van dit lijstje op zoek naar op welke manier mensen betekenisvol bezig zijn. Hij gaat dus niet bij filosofen of religieuze professionals te rade, hij gaat kijken naar wat gewone mensen dóen om hun leven te laten uitstijgen boven het leegknijpen van een tube tandpasta. Hij gaat op zoek naar de leermeesters van het gewone leven.

Geen slaaf meer willen zijn van je eigen prestatiedrang

Volgens Van Veelen maakt bijvoorbeeld de zwemmer Maarten van der Weijden de omslag naar het streven naar betekenis. Van der Weijden wilde geen slaaf meer zijn van zijn eigen prestatiedrang. Van een sportmachine veranderde hij in een sociaal bewogen mens. Hij zamelde geld in met het zwemmen voor onderzoek naar kanker.

In zijn boek: ‘Beter’, heeft Van der Weijden het niet over kanker overwinnen maar over kanker doorstaan; over het doorstaan van het lijden. Hij gaat in tegen de filosofie die van ziek zijn je eigen verantwoordelijkheid maakt. Volgens hem is kanker gewoon een kwestie van pech.

Terecht vraagt Van Veelen zich af hoe Van der Weijden actief kan zijn voor de VVD, de partij die juist steeds op de eigen verantwoordelijkheid hamert en het recht op pech ontkent.

Ik vraag me af hoe gewoon deze leermeester is. Van der Weijden was een topsporter. Dat vind ik niet zo gewoon.

Desalniettemin kijk ik uit naar de volgende ‘gewone’ leermeester die mij nog meer leert over hoe mensen betekenis vinden.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Persoonlijk en politiek

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.