Leiders op het gebied van trauma therapie

Zo werden de 24 mensen aangekondigd die mee werkten aan een ‘healing trauma summit’ op het internet. Je kon je er als toehoorder voor inschrijven voor een kleine 500 dollar, enkele weken later later afgeprijsd naar een kleine 300 dollar. Het was de ondernemende psychotherapeut Jeffrey Rutstein die deze top organiseerde. Ik bekeek wie er aan meewerkten en waar zij voor staan. Interessante mensen en therapieën.

Peter Levine legt er de nadruk op dat traumatische gebeurtenissen bepaalde herkenbare fysieke symptomen veroorzaken. Door aanraking van die lichamelijke sensaties kunnen patienten hun angst, hulpeloosheid en overweldigende verledens loslaten.

Judith Blackstone heeft het over hoe het bewonen van je lichaam ofwel het afstemmen op een gegronde vorm van bewustzijn van het lichaam ons helpen kan. Dit ‘zijn’ in het lichaam samen met een veerkracht tegen emotionele en sensorische prikkels en de mogelijkheid om ons te verbinden met anderen zonder dat we het contact met onszelf te verliezen en het loslaten van somatische beperkingen die trauma gerelateerd zijn, zal ons bevrijden.

Gabor Maté’s betoog is dat de meeste fysieke en mentale problemen manifestaties zijn van trauma’s uit de kindertijd. Het is nodig dat we diepgaand onderzoek doen naar overtuigingen die we al heel lang hebben en door het trauma zijn ontstaan. Ziektes zijn vaak een aanwijzing voor een overvraagd en overweldigend leven. Hij combineert Westerse en Oosterse theorieën over lijden en het ware zelf en ziet het als een voorwaarde dat professionals die mensen helpen zelf ook aan hun heling werken.

Zainab Salbi heeft ‘Women for Women International’ opgericht. Duizenden vrouwen uit oorlogssituaties zijn door deze organisatie geholpen om hun vernietigde levens weer op te bouwen. Zij vertelt hoe ze zelf heeft gestreden met haar eigen trauma door bijvoorbeeld de stilte te verbreken wat heel moeilijk kan zijn maar een belangrijke stap is op de weg naar heling. Naast zelf-onderzoek is het begrijpen van alles wat met het trauma te maken heeft van belang. Jezelf vergeven voor je eigen fouten en overtredingen kan helpen bij het accepteren van verontschuldigingen van anderen.

Volgens Mark Epstein is trauma niet iets dat slechts enkele mensen met pech overkomt; het overkomt iedereen. Als we niet lijden aan post traumatische stress dan lijden we wel aan pre-traumatische stress. Trauma staat aan de wieg van onze psyche. Dood en ziekte zal ons allemaal treffen maar ook dagelijkse angsten, stress en eenzaamheid kunnen traumatisch zijn. Psychoanalyse beschrijft de trauma’s ontwikkeld in de kindertijd en Boeddhisme heeft het over de inherente onzekerheid van ons eindige bestaan. Zowel psychoanalyse als ‘mindfulness’ kunnen helpen bij de verwerking van trauma. Zowel de westerse hechtingstheorieën als het boeddhistische concept van de onthechting en de leegte kunnen helpen bij het reguleren van sterke emoties.

Richard Miller maakt bij zijn traumatherapie gebruik van wat al heel is en wat altijd heel is in ons zelf; datgene dat nooit heling, opknappen of verandering nodig heeft. We zijn al heel. Als we dit niet kunnen ervaren dan zullen we altijd het gevoel hebben dat er nog iets mis is met ons. Als we ons bewust worden van die aangeboren heelheid dan ervaren we een onverwoestbare kracht in ons waarmee we datgene in ons lichaam of geest dat heling nodig heeft, kunnen aanspreken. We kunnen leren om onze wezenlijke heelheid te verwelkomen zodat we in staat zijn om te navigeren in de meest uitdagende omstandigheden in ons leven. Miller geeft o.a. yogatherapie.

Elizabeth Rosner is een dochter van Holocaust overlevenden en zij heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar de intergenerationele en interculturele nasleep van genocide en andere gruweldaden, naar de impact er van op individuen, groepen en de maatschappij. Hoe herinneringen aan het verleden zowel educatief als verzoenend kunnen werken en hoe een creatieve aanpak kan helpen. Het gaat haar niet alleen om de Holocaust, ook om andere gruweldaden zoals de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki, de genocide in Cambodja en de nog immer voortdurende traumatische gevolgen van de slavernij in de VS. Rosner heeft veel aandacht voor taal. Ze onderzoekt het vocabulaire van trauma en veerkracht.

David Emerson ontwikkelde een trauma gevoelige vorm van yoga. Door trauma kun je het gevoel voor je lichaam verliezen. Deze vorm van yoga geeft dat lichaamsgevoel terug.

Laurel Parnell ontwikkelde een hechtingsgerichte vorm van EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) voor mensen met trauma die in de hechtingsrelatie ontstond. De therapie benadrukt de waarde van een veilige therapeut-cliënt relatie voor de heling van het trauma.

Leslie Booker richt zich op het terugbrengen van de menselijkheid bij mensen die buitengesloten zijn geweest. We moeten de menselijkheid zien voordat we de kleur, handicap of misdaad van iemand zien. Heling van het trauma van kwetsbare groepen kan alleen als behandelaars zich zelf bewust zijn van hoe macht en vooroordeel werkt. De ontmanteling van macht is op zichzelf een daad van liefde en alleen van daaruit kunnen behandelaars echt een verschil maken. Booker werkt met lichamelijke belevingen zoals ‘holding’. Ze leert je om in je eigen lichaam gegrond te zijn en zo samen de emoties te reguleren. Ze leert je vallen en opstaan.

Edward Tick onderzoekt het effect van oorlog en geweld op de ziel, de onzichtbare wonden die het veroorzaakt en psychologische, spirituele en maatschappelijke manieren om die wonden te helen. Hij heeft het over een archetypische manier om trauma door geweld te begrijpen en ontwikkelt een filosofie en een strategie om trauma op individueel en maatschappelijk niveau aan te pakken.

Pat Ogden is van de somatische psychologie en integreert cognitieve en somatische interventies. Ze legt nadruk op het lichamelijke bewustzijn, op anders handelen en het opbouwen van krachtbronnen in het lichaam. De wijsheid van het lichaam staat centraal. Welke krachten in het lichaam kun je inzetten bij traumatische emotionele reacties? Welke handelingen geven kracht? Eerst worden traumatische emoties losgekoppeld van lichamelijke sensaties waarna gezocht wordt naar het voelen van nieuwe krachten door nieuwe handelingen. Het gaat om een herijking van het zenuwstelsel.

Shaka Senghor ontvluchtte op 13 jarige leeftijd een mishandelende thuissituatie om enkele jaren later in de gevangenis te belanden. In de 19 jaar dat hij opgesloten was begon hij te mediteren, compassie te beoefenen en vooral begon hij met het bijhouden van een dagboek. Hij werkte mee aan de hervorming van het rechtssysteem dat geen begrip heeft van trauma en ging anderen helpen. Hij legt de nadruk op actief luisteren en de noodzaak van een mentor bij de behandeling van trauma. Zijn memoires vormen een onvergetelijk verhaal van vergeving en tweede kansen en herinnert ons er aan dat hetgeen we fout doen niet bepaalt wie we zijn en wat we kunnen bijdragen aan de wereld.

Sandra Ingerman haalt inspiratie uit de ervaring van sjamanen over de hele wereld met het terughalen van de ziel om trauma te helen. Ze laat geeft oefeningen om vastliggende en oude wonden te laten gaan en je je weer vrij voelt om positief, gezond en met plezier in het heden te staan. Er staan veel filmpjes op Youtube waarin ze laat zien hoe zij werkt.

Richard Schwarz helpt met zijn Internal Family Systems model op een niet pathologische en empowering manier, om toegang te krijgen tot de onbeschadigde essentie van jezelf waarmee je de beschadigde delen van jezelf die nog in shock, pijn en schaamte leven, kunt helen. Veel trauma therapieën beschouwen het bestaan van verschillende delen van een persoonlijkheid als pathologisch maar Schwarz ziet dit juist als waardevol. Het zijn krachten, veelal voortkomend uit natuurlijke, gezonde en waardevolle toestanden die op een extreme en beschermende manier op de voorgrond treden en veroorzaken dat je het contact met je Zelf verliest. Dat Zelf bestaat uit een innerlijke essentie van kalmte, vertrouwen, helderheid, verbondenheid en creativiteit. Schwarz begon als gezinstherapeut maar leerde van zijn cliënten hoe delen van een persoonlijkheid net zo werken als delen van een netwerk en dus net zo werken als familierelaties.

Bonnie Badenoch vindt dat we tegenwoordig op een extreme manier elke dag opnieuw worden uitgedaagd. We zijn een getraumatiseerde soort en veiligheid ìs de therapie. Psychische en emotionele veiligheid ìs de basis voor heling en voor het voortbestaan in deze wereld. Door niet te oordelen, door trauma te integreren en elk aspect van onszelf en anderen welkom te heten. Door op een therapeutische manier aanwezig te zijn. Badenoch verbindt neuro-wetenschappelijke kennis met kennis van het hart.

David Grand komt met een hersen-lichaam ‘mindfulness’ therapie; ‘brainspotting’. De stand van de ogen speelt een rol in het lokaliseren en behandelen van het trauma in de hersenen. Er zijn drie oog posities die een rol spelen. ‘Brainspotting’ is een opvolger van EMDR.

Linda Graham vindt dat mensen kunnen leren van tegenslagen en uitdagingen wanneer ze gesteund worden en genoeg vaardigheden in huis hebben. ‘Mindfulness’, mededogen met jezelf, empathie en vergeving helpen om het functioneren van de hersenen te veranderen van samentrekking en reactiviteit naar ontvankelijkheid en openheid, naar het bredere perspectief. Mensen kunnen vaardigheden terugkrijgen die de impact van stress of een trauma verminderen, ze kunnen hun innerlijke stabiliteit, betekenis en doelen herstellen en zich bewegen in de richting van voorspoed en groei. Graham maakt gebruik van lichaamswerk om je opnieuw kalm en veilig te voelen. Oefeningen in empathie en mentaliseren kunnen heftige emoties reguleren. We moeten veilige plaatsen ontwikkelen om naar toe te vluchten, zowel binnen in ons zelf als bij anderen. We kunnen een transformerende innerlijke dialoog voeren waarbij de innerlijke criticus en schaamte zich terugtrekken. Schaamte is een zeer krachtige vernietiger van bronnen van veerkracht. Met behulp van de ‘drama-driehoek’ ontdekken we hoe we kunnen ophouden om steeds terecht te komen in de rol van slachtoffer, redder of aanklager, of je dat nu doet in jezelf of dat je dat doet in relatie met anderen.

Kevin Pearce was een professionele ‘snowboarder’ die tijdens een training een traumatisch hersenletsel opliep. Het is zijn missie om hersenletsel te voorkomen, om steun te geven aan herstel en om gezondheid van de hersenen te promoten. Ook hij heeft het over ‘mindfulness’ en ‘body-mind’ oefeningen*.

De bijdrage van Dawson Church is nuttig voor iedereen die geplaagd wordt door herinneringen aan nare gebeurtenissen, door slapeloosheid, nachtmerries of ‘flashbacks’. Of voor degenen die mensen of situaties vermijden die werken als een ‘trigger’, voor mensen die het vertrouwen in anderen en de wereld  verloren hebben of degenen die emotioneel verdoofd de dag moeten zien door te komen. Hij maakt gebruik van de Emotion Freedom Technique (EFT).

Edith Eger wordt geïnterviewd over haar concentratiekamp ervaring. Zij biedt een hartverscheurend verhaal over het overleven van onvoorstelbare verschrikkingen en lijden. De lessen die ze leerde past ze ook als psycholoog toe. Ze legt uit hoe een ‘slachtoffer bewustzijn’ zichzelf kan versterken als je niet goed uitkijkt, hoe je volledig kunt leven in het huidige moment en hoe je een kracht kunt cultiveren die niemand van je kan afpakken. Je ‘ware zelf’ kun je terug pakken, je kunt je concentreren op het ‘wat’ en het ‘hoe’ in plaats van op het ‘waarom’; ‘waarom’ is een op het verleden georiënteerd woord, terwijl ‘hoe’ een op de toekomst gericht woord is. Je kunt leven met het verleden door het te integreren, niet door het verleden te vergeten.

Rick Doblin introduceert een therapie met de drug MDMA. Dit is een van de meest gebruikte synthetische drugs in de wereld van de elektronische muziek zoals techno, trance, house en hardcore maar wordt ook in psychotherapie gebruikt. De voor en nadelen (risico’s) van deze therapie worden besproken. Doblin heeft het over hoe de MDMA kan helpen bij seksueel misbruik, oorlogstrauma’s, of andere trauma’s. Er is onderzoek gedaan naar het gebruik van MDMA door veteranen, brandweermannen en politieagenten.

Doblin werkt mee aan het legaliseren van het gebruik van psychedelische middelen zoals marihuana als medicijn maar ook als middel bij persoonlijke groei voor gezonde mensen.  Doblin doet ook aan ‘holotropisch’ ademwerk. In het filmpje hieronder wordt uitgelegd wat dit inhoudt.

Volgens Diane Poole Heller kan trauma zo overweldigend zijn dat mensen het gevoel krijgen alsof alle verbindingen verbroken zijn, fysiek, emotioneel en spiritueel èn in hun relaties met anderen. Hoe los je het trauma op en kun je vitaliteit herstellen en deelnemen aan een gegrond en authentiek leven? Hoe kun je het lijden en dissociëren beëindigen? Met behulp van lichaamswerk lost ze het trauma op in een reis naar de bron van je ware aard en leert ze je hoe je met je ‘derde oor’ kunt luisteren naar je verblijdende kern. Ook zij werkt met het verminderen van schaamte en schuld en met het her-etiketteren van concepten en herinneringen aan de traumatische gebeurtenissen met de focus op compassie. Hoe kun je bedreigingen op  zo’n manier bekijken dat ze te tolereren zijn zodat symptomen afnemen? Heller maakt gebruik van hechtings-therapeutische modellen. Hier kun je een CD van haar bestellen: ‘Healing your attachment wounds’.

Stephen Porges ontwikkelde de polyvagale theorie die ons beter doet begrijpen hoe anders het autonome zenuwstelsel werkt op momenten dat we ons onveilig voelen en we het gevoel hebben dat we in gevaar zijn of op momenten dat we ons veilig voelen met vrienden of verzorgers om ons heen. Zijn theorie helpt om de werking van ‘triggers’ beter te begrijpen. ‘Triggers’ die ons verdedigingsmechanisme aan het werk zetten en ‘triggers’ die ons doen kalmeren en ons ondersteunen in het spontaan aangaan van sociale verbintenissen. Gezichtsuitdrukkingen, intonatie en gebaren kunnen bepalen of wij ons zullen verbinden of niet.

* ‘Mind-body practices’ , ofwel ‘lichaam-geest werk’ bestaat meestal uit yoga, tai chi en meditatie oefeningen.


Er zijn veel verschillende wegen naar Rome blijkt wel uit deze samenvatting. Wat mij inspireerde voor mijn trauma therapieën maar ook voor mijn eigen leven is de aandacht die er is voor het lichaam: de wijsheid van het lichaam. Ook de aandacht voor ‘mindfulness’ en het zoeken naar de verbinding met het ware, ongeschonden ‘zelf’ zie ik als waardevol. Dat ‘zelf’ dat we kunnen kwijtraken en terugvinden.

Maak bij de heling gebruik van wat al heel is en wat altijd heel is in ons zelf; datgene dat nooit heling, opknappen of verandering nodig heeft. We zijn al heel. Als we dit niet kunnen ervaren dan zullen we altijd het gevoel hebben dat er nog iets mis is met ons. Als we ons bewust worden van die aangeboren heelheid dan ervaren we een onverwoestbare kracht in ons waarmee we datgene in ons lichaam of geest dat heling nodig heeft, kunnen aanspreken.

Je ‘ware zelf’ kun je terug pakken, je kunt je concentreren op het ‘wat’ en het ‘hoe’ in plaats van op het ‘waarom’; ‘waarom’ is een op het verleden georiënteerd woord, terwijl ‘hoe’ een op de toekomst gericht woord is. Je kunt leven met het verleden door het te integreren, niet door het verleden te vergeten.

Als laatste vond ik het waardevol dat er bij meerdere therapeuten aandacht is voor gevoelens van schaamte die veerkracht bij ons wegneemt. Heel belangrijk om ons niet te schamen voor onze trauma’s.

Het mooiste is natuurlijk als we trauma kunnen voorkomen door een veilige omgeving te creëren waar geen plaats is voor uitbuiting en misbruik maar wel voor mededogen en liefde.

 

 

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Psychologie en boeddhisme, Psychotherapie - Trauma

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.