Innerlijke dialoog

Misschien heeft u het nog niet gezien maar vorige week heb ik een nieuw weblog op mijn blogroll gezet: Peter Rober’s blog. Hij is een bekende Belgische klinisch psycholoog, gezins- en relatietherapeut en opleider en heeft leuke filmpjes op zijn blog staan.

In een van de filmpjes wordt hij geïnterviewd over het fenomeen van de innerlijke dialoog. Iedereen heeft natuurlijk de hele dag door innerlijke dialogen (het voortdurende geklets in je hoofd) maar Rober doet onderzoek naar de innerlijke dialoog van de therapeut tijdens een therapiesessie. Die dialoog is rijk en complex. De wildste gedachten van de therapeut kunnen nuttig blijken te zijn: “We luisteren niet alleen met onze oren, ook met onze ogen, met onze ervaringen en met ons hart.”

‘Voer voor psychologen’, zou ik zeggen. Luister vooral naar het interview maar hier een bericht over wat ik er van begreep en er van meenam.


Een therapeut worstelt met allerlei hypothesen over de casus. H/zij worstelt ook met eigen gevoelens en daarbij superviseert h/zij ook nog eens zichzelf. Soms bekritiseren therapeuten zichzelf erg streng, soms zelfs bijna destructief. Het belangrijkste is dat je je hiervan bewust bent; dat je je ervan bewust bent hoe rijk de innerlijke dialoog is en dat je leert om innerlijke gevoelens en reflecties in dienst te stellen van de therapie.

Rober onderscheidt 4 soorten reflecties:

reflecties over het verhaal van de client
reflecties over hun innerlijke toestand, hun gedachten, hun belevingen
reflecties over de eigen innerlijke toestand en
reflecties over mogelijke interventies, vragen, opdrachten, enz.

Therapeuten zijn het gewend om bij zichzelf na te gaan wat ze gedaan en gezegd hebben en wat ze de volgende sessie zouden kunnen doen; welke vragen ze dan zouden kunnen stellen, enz. Ze vertellen zichzelf wat er goed ging en wat er fout ging, enz. Dit doen ze al maar volgens Rober kan de therapeut leren om een nòg betere zelf-supervisor te worden. Het innerlijke superviseren kun je trainen.

De therapeut kan zijn reflecties namelijk tot onderwerp maken van reflectie en aan meta-reflectie leren doen. Hierin moet de therapeut niet te ver doorschieten natuurlijk; h/zij moet de tijd nemen. Tussen de ene en de andere meta-reflectie moet de therapeut de tijd nemen om zelf te groeien.

Er zijn volgens Rober veel ervaringen en belevingen die de therapeut wel heeft maar niet gebruikt. Het is niet altijd gemakkelijk om bijvoorbeeld een gevoel als irritatie te integreren in de therapie en om te zetten in een interventie. Dit geld ook voor sterke positieve gevoelens of zelfs seksuele gevoelens. Al deze gevoelens moeten we vooral niet op een psychiatrische of pathologische manier proberen te begrijpen maar op een existentiële manier. Dit existentieel begrijpen is voor Rober een voorwaarde. Gevoelens zien als problemen of als oorzaken van problemen helpt niet.

Als de therapeut zijn innerlijke dialoog, zijn rijke bron traint samen met andere therapeuten wordt die bron nog rijker. Soms weet je als therapeut iets intuïtief waarvan je je nog niet eens bewust bent. Je kunt je bijvoorbeeld droevig voelen bij iets wat een cliënt zegt. Dit kan een aanleiding zijn om over de droefheid in het systeem van de cliënt te spreken omdat je mogelijk iets voelt dat tot het cliëntsysteem behoort. Bewust worden van het gevoel is stap 1. Het gevoel inbrengen is stap 2.

Een echte supervisor die de therapeut helpt bij het leren meta-reflecteren moet steunend zijn. Dit is heel belangrijk omdat de therapeut zich kwetsbaar opstelt. De supervisor zegt om te beginnen vier steunende, validerende dingen en zegt vervolgens iets waardoor de supervisant de volgende stap kan zetten. De supervisor heeft het met de supervisant niet over de sessie maar over de gevoelens en reflecties die bij de therapeut zijn opgeroepen.

Staat de therapeut zijn/haar gevoelens toe en vraagt de therapeut zichzelf af hoe h/zij deze gevoelens therapeutisch kan gebruiken op een systemische manier? Systeemtherapeuten reflecteren ook over posities. We proberen empathisch te zijn ten opzichte van elk individu maar onze innerlijke dialoog zegt ook iets over de posities en over de veranderingen in de posities, ook over veranderingen in onze eigen positie. Bijv. als een cliënt gaat huilen tijdens een sessie kan het zijn dat we ons dichter bij deze persoon voelen staan. In het meta-reflecteren leer je als systeemtherapeut ook om bewust te zijn van jouw positie binnen het systeem, om die positie te gebruiken en om flexibel te worden in de positie die je inneemt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Systeemtherapie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.