Natuurbeleving heelt depressie

Wandelen in de natuur vermindert stress en helpt om gedachten te ordenen.

Grote filosofen zoals Emmanuel Kant betogen dit en psychologisch onderzoek toont het aan. Patiënten in ziekenhuizen herstellen sneller als ze uitzicht op bomen hebben in plaats van op een muur. Natuur werkt helend, maar veel mensen beseffen dat onvoldoende.

De Finse psycholoog Kalevi Korpela deed onderzoek onder 1.273 bewoners van de steden Helsinki en Tampere. Mensen die vaker piekeren en meer gebukt gaan onder het tempo van het moderne leven, melden dat verblijf in de natuur voor hen ‘helend’ werkt. Het verbaasde Korpela dat juist deze mensen de natuur minder vaak opzoeken. Hij heeft daarom midden in Finland het eerste psychologische natuurbeleving pad uitgezet. De route is zes kilometer lang en slingert door heuvelachtig bos. De weg combineert mooie uitzichten en biedt een intiem pad dat soms over plankieren loopt. Op de borden langs het pad staan een negental psychologische oefeningen beschreven, die het positieve effect van natuur moeten vergroten.

Misschien biedt natuurbeleving zelfs een acceptabele manier om te bezuinigen in de GGZ maar dan moet er natuurlijk wel in de natuur geïnvesteerd worden. In biodiversiteit bijvoorbeeld en in milieuvriendelijke productieprocessen.

De positieve effecten van de natuur ontstaan volgens de psychologen trouwens niet automatisch. De manier waarop de aandacht is gericht tijdens een verblijf in de natuur is van invloed op het effect. En hoe die aandacht gericht moet zijn legt de Nederlandse psycholoog Ad Bergsma uit in zijn ‘Beleef de natuur’, download hier de pdf. Je kunt de opdrachten afdrukken en meenemen op een wandeling van jouw keuze van ongeveer anderhalf uur. Het zijn opdrachten om stress en depressieve klachten tegen te gaan. Het is de bedoeling dat je de opdrachten om de 10 minuten doet.

Een opdracht is bijvoorbeeld: Kijk naar de rijkdom van soorten om je heen. In het groen is er niets dat over je oordeelt. De bomen produceren de zuurstof die jij inademt en de bomen gebruiken het CO2 dat jij uitademt. Luister intensief naar de stemmen (of de stilte) van de natuur om je heen.

Wanneer we alleen zijn in een puur natuurlijke omgeving, kunnen we ervaren dat we een onbeduidend radertje zijn in het grote schema van het leven. De bomen, meren of bergen om ons heen zijn onverschillig over ons bestaan. Dit helpt te beseffen dat alledaagse zorgen niet van levensbelang zijn. Statusangst, kantoorpolitiek en de kringetjes van het eigen gepieker doen er gewoon minder toe. Dit werkt bevrijdend.

Ad Bergsma maakte bij zijn opdrachten ook gebruik van de kennis van omgevingspsycholoog Agnes van den Berg. Meer over haar op dit blog hier. Van den Berg denkt dat het goed kijken naar een boom een rustgevende werking heeft door de herhaling van de structuur van boom, takken en verdere vertakkingen die gemakkelijk te verwerken zijn voor onze hersenen.

Bij het wandelen gebruik maken van al je zintuigen is ook een van de opdrachten. Wrijf een blaadje tussen je vingers om de geur op te snuiven, zoek met je ogen naar een detail dat het fotograferen waard is, streel het boomschors of een stukje mos, luister naar een vogel of het geruis van de bomen. Loop pas verder als je iets gevonden hebt wat je de moeite waard vindt, waar je anders achteloos voorbij gelopen zou zijn.

Een mooie opdracht vind ik het even stil staan bij een bijzonder mooie plek en de rust van de plek in je te laten neerdalen. Vaak kiezen mensen een plek die relatief onaangeraakt is. Deens onderzoek heeft laten zien dat dit een gevoel van veiligheid oplevert. Je kan daar als het ware even schuilen voor de drukte van het moderne bestaan.

IMG_0075

een bijzonder mooie plek

Hoe belangrijk natuurbescherming is voor de geestelijke gezondheid blijkt wel uit het bovenstaande. GGD Nederland voert terecht actie hiervoor en roept het kabinet op om te investeren in groen omdat het echt loont. Zie hierover het nieuwsbericht van het Fonds Psychische Gezondheid.

Een van de opdrachten van Bergsma is om je voor te stellen dat het geluid van een snelweg in de verte, een kabbelend beekje zou zijn. Deze opdracht zou ik liever overslaan. Om de drukte van het bestaan op deze wijze te ontkennen is mij te onkritisch. De huidige neo-liberale economie zouden we beter moeten omruilen voor de ‘nieuwe economie’. Meer hierover op dit blog hier.

Om je heen kijken in de natuur met de vraag: wat zie je om je heen dat iets zegt over hoe jouw leven er op dit moment voor staat, vond ik weer wel een leuke opdracht. Misschien komt er een beeld op waar je verder over kunt nadenken. Misschien levert het nieuwe gedachten op voor jouw leven.

Een verblijf in de natuur heeft natuurlijk ook zonder speciale opdrachten een positieve invloed. Persoonlijk slaap ik een stuk dieper en kom ik op nieuwe ideeën na een dag in de natuur.

7 reacties

Opgeslagen onder Psychologie, Psychotherapie

7 Reacties op “Natuurbeleving heelt depressie

  1. Pingback: Herstel is een uniek proces | Psychologenpraktijk Gerie Hermans

  2. Pingback: Werken in de natuur werkt tegen depressie | Psychologenpraktijk Gerie Hermans

  3. Pingback: Natuur bevrijdt | Psychologenpraktijk Gerie Hermans

  4. Pingback: Wandelen in Schlotheim | Dima's Blog

  5. Pingback: Cognitieve therapie, focus op gezond leven maar vooral: geen uitsluiting | psychologenpraktijk

  6. Pingback: Een kwart minder huisartsen-bezoek, 400 miljoen bezuinigen | psychologenpraktijk

  7. Pingback: Lofdicht op de natuur | psychologenpraktijk

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.