Broers en zussen verschillen

Deze blogpost is een samenvatting en vertaling uit: ‘Siblings through the life cycle. The expanded family life cycle. Individual and social perspectives. Chapter 9’. Van de Amerikaanse gezinstherapeuten Betty Carter en Monica McGoldrick.

Verschillen in leeftijd 

Hoe dichter bij elkaar in leeftijd, hoe meer tijd broers en zussen met elkaar doorbrengen, zeker als ze van hetzelfde geslacht zijn. Hoe dichter bij elkaar in leeftijd, hoe groter de strijd om de zorg en aandacht van de ouders kan zijn.

Vooral de jongere heeft een grote behoefte om zich te onderscheiden van de oudere om een niche voor zichzelf te creëren.

Voor tweelingen is het de grootste uitdaging om een eigen identiteit te ontwikkelen.

Sekseverschillen

Zussen hebben de meest close relaties. Ze geven elkaar emotionele veiligheid. Hoe meer zussen een vrouw heeft hoe meer belang ze hecht aan sociale relaties en aan het helpen van anderen. Een sterke zussen band is goed voor het zelfbeeld van een vrouw.

Uitzonderingen daargelaten worden er van broers meer maatschappelijke prestaties verwacht (of toegestaan) dan van zussen. Oudste zonen hebben een duidelijk gevoel van hun voorrecht als oudste. Oudste dochters zijn ambivalent en kunnen zich schuldig voelen over de verantwoordelijkheden die hun rol met zich meebrengt. Wàt ze ook doen, ze hebben het gevoel dat het niet goed genoeg is en ze kunnen niet ophouden met hun pogingen om alles in de familie goed te laten verlopen. Zij zijn degenen die het netwerk bij elkaar houden, met Kerst en met Pasen en die voor de zieke gezinsleden zorgen en van de meeste rouw getuigen als een familielid doodgaat.

Zussen doen meer aan het zorgen en aan de intimiteit in de familie maar ze krijgen typisch minder eer dan de broers. Relaties tussen broers lijken meer gekenmerkt te worden door rivaliteit, competitie, ambivalentie en jaloezie.

Het is belangrijk om te kijken naar hoe de man-vrouw rollen in een cultuur, de broer-zus relaties beïnvloeden. Bijvoorbeeld: Ierse en Afrikaans-Amerikaanse families beschermen hun zoons teveel en beschermen hun dochters te weinig.

Effecten van de plaats in de rij

Oudste kinderen zijn vaak de over-verantwoordelijke en consciëntieuze types. Het zijn vaak goede leiders want ze hebben er ervaring in. Ze zijn vaak serieus en hebben een missie in hun leven. Door de sterke identificatie met de ouders zijn ze vaak conservatief zelfs al leiden ze anderen een nieuwe wereld in. Hoewel ze zelf-kritisch zijn kunnen zij kritiek van anderen slecht verdragen.

Oudste dochters krijgen de rol van leider en verantwoordelijke maar ze krijgen er niet de privileges bij die oudste zonen krijgen en ze ontwikkelen niet de versterkte zelfwaardering die oudste zonen ontwikkelen. Meer over de oudste positie: hier.

Middelste kinderen lopen het risico om de weg kwijt te raken in het gezin, vooral als er sprake is van dezelfde sekse. Maar ze kunnen zich ook tot goede onderhandelaars ontwikkelen omdat ze meer zacht en gelijkmoedig zijn dan de oudste en minder zelfzuchtig dan de jongste.

De jongste kinderen zijn waarschijnlijk de meeste rebelse. De voetstappen van de ouders worden al gevolgd door de oudsten en de jongsten moeten dus hun eigen niche zien te vinden om te overleven; een Darwiniaans principe. Ze zijn minder consciëntieus en meer sociaal.

Een middelste zus ervaart minder druk om de verantwoording te dragen maar moet wel harder haar best doen om haar eigen stempel te drukken want ze heeft geen speciale rol. Ze moet rennen om haar oudere zus bij te houden en weg rennen van de jongste die haar lijkt in te halen (Fishel, 1979).

Een jongste heeft vaak een gevoel van speciaal te zijn zodat er ruimte is voor het ontwikkelen van een zelfgenoegzame houding. Dit komt vooral voor in grotere gezinnen. Jongste kinderen kunnen opmerkelijk creatief zijn maar ze kunnen ook verwend zijn of in zich zelf gekeerd. Het gevoel dat ze op bepaalde dingen recht hebben kan leiden tot frustratie en teleurstelling.

De jongste kan een poos het enige kind zijn als de ouderen uit huis zijn. Dit kan een gelegenheid zijn om te genieten van de aandacht van de ouders maar het kan ook een gevoel geven van verlaten te zijn.

Een jongste zus wordt vaak verwend, vooral als ze oudere broers heeft. Als ze uit een groot gezin komt kan ze gefrustreerd raken omdat ze altijd op haar beurt moet wachten. Het kan zijn dat de ouders geen energie meer over hebben voor haar. Ze kan rancuneus worden als de ouderen de baas over haar speelden en ze nooit helemaal serieus werd genomen. Als ze het enige meisje is kan ze de prinses worden en toch ook de dienaar worden of misschien de vertrouwenspersoon van de oudere broers en later, als de ouders dat niet meer kunnen, kan zij degene worden die de familie bij elkaar houdt.

Net als middelste kinderen kan het enige kind zowel oudste als jongste eigenschappen hebben. Voor hen is het een uitdaging om op te kunnen schieten met leeftijdsgenoten.

 

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder Opvoedkunde, Psychologie, Psychotherapie, Systeemtherapie

2 Reacties op “Broers en zussen verschillen

  1. Pingback: Het oudste kind zijn is een zegen en een vloek | psychologenpraktijk

  2. Pingback: Broers en zussen ruzies « psychologenpraktijk

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.