Van ‘dunne’ verhalen naar ‘dikke’ verhalen

Van een ongewenst plot naar gewenst plot in een levensverhaal aan de hand van Michael White; van ‘dunne’ verhalen naar ‘dikke’ verhalen.

Michael_White_photo

Michael White

Een plot is het centrale thema in een verhaal. Een probleem-verhaal is een ongewenst plot en in een ongewenst plot verdwijnt de rijkdom aan verhalen over wie we zijn en wat we doen.

Families zou je kunnen zien als aan elkaar verbonden door hoe ze over problemen en gewenste verhalen denken en praten.

In de narratieve therapie stelt de therapeut vragen en geeft reflecties die er op gericht zijn dat cliënten hun alternatieve en gewenste verhalen rijker kunnen beschrijven en zo weer in contact kunnen komen met hun eigen kennis en bekwaamheden om problemen te lijf te gaan.

Om dit doel te bereiken worden gesprekken stapsgewijs opgebouwd met behulp van de volgende methoden.

Positie innemen (externaliseren)

Het ‘externaliseren’ plaatst de klacht of het probleem buiten de persoon of personen. De klacht of het probleem wordt met een zelfstandig naamwoord of een zin aangeduid die de cliënt zelf kiest. Dit in tegenstelling tot het gebruik van bijvoeglijke naamwoorden die een internaliserende werking hebben.

images

Michael Leunig

Er is een verschil in beleving en effect tussen; “Ik ben depressief” en; “Ik heb last van een depressie”. In de tweede zin valt de client niet meer samen met zijn probleem. Zowel de cliënt als betrokkenen kunnen zo een positie tegenover het probleem innemen en een waardering geven. Dit is externaliseren.

Probleemomschrijvingen hangen vaak samen met dominante maatschappelijke vertogen.

Suzanne noemt zichzelf een mislukking omdat al haar broers en zussen al zelfstandig wonen en werken. De meeste mensen in haar leven werken en hebben een relatie. Zij woont nog steeds bij haar ouders en komt tot niets.

Het oordeel van Suzanne komt voort uit het maatschappelijk vertoog dat je op een gegeven leeftijd zelfstandig dient te zijn. Door zo’n dominant vertoog expliciet te maken kun je er positie tegenover innemen en de effecten ervan op waarde schatten: “Helpen de effecten je of niet?”; “Passen ze bij je of niet?”; “Vindt je het een goede of slechte ontwikkeling?”

We kunnen de effecten van dominante vertogen evalueren in het licht van onze eigen intenties, doelen, waarden, verbintenissen, dromen, hoop, visies en manieren van leven. Zo komen we op het spoor van wat wij willen met ons leven. Dit opent de weg naar de zogenaamde ‘unieke uitkomsten’: De momenten waarin gewenste ervaringen zich voordoen. Het opent de weg naar initiatieven. We kunnen in actie komen.

Hier een voorbeeld: Het herenkostuum als dominant vertoog.

leunig-ban-the-business-burqa-cartoon

Michael Leunig

2. Zèlf weer hoofdschrijver worden van een gewenst verhaal (re-authoring)

Gabriel Marquez zegt: “Het is bijna onmogelijk om niet te worden wat een ander denkt dat je bent”

Om de stap van de nieuwe ideeën over jezelf naar werkelijke ervaringen te maken vraagt de therapeut om het gewenste verhaal te versterken. Er wordt gevraagd om omschrijvingen maken van wat concreet gedaan wordt in het gewenste verhaal. Wat gebeurt er, wat zijn de omstandigheden, de volgorde, de tijd en het plot. Wat zijn de gedragingen in het verhaal en de gedragingen van anderen om je heen.

White heeft het over een ‘landschap van handelingen’.

Aan Suzanne wordt gevraagd: “Hoe zien of merken andere mensen in je leven dat creativiteit heel belangrijk voor je is?”

Daarna komt het ‘landschap van de identiteit’. Vragen zoals: Wat is waardevol in je leven en hoe zou je willen zijn, worden gesteld. Het gewenste verhaal wordt versterkt door de conclusie die je trekt over je identiteit. Ieder verhaal zegt iets over wie we zijn.

Wanneer Suzanne creatief is, voelt ze zich in het leven staan. Het bruist, ze voelt zich gewaardeerd. Ze concludeert dat ze van actie en leven houdt.

3. Leden van onze ‘levensclub’ erbij betrekken (re-membering) en getuigen zoeken

De aandacht gaat nu naar mensen die belangrijk voor ons zijn. We gaan op zoek naar mensen die ons gewenste verhaal zullen waarderen en erkennen zodat het nog verder verbreed en verrijkt kan worden.

Het werken met getuigen wordt ook toegepast in partnerrelatietherapie en in het buurt en groepswerk. Je kunt mensen die gepolariseerd zijn bij elkaar brengen. Polarisatie wordt namelijk gevoed doordat partijen abstracte meningen uitwisselen zodat de ander of de tegenpartij zich moet verdedigen.

Als partners of partijen leren om als getuigen te spreken blijken ze elkaar makkelijker te begrijpen. Mensen luisteren makkelijker naar verhalen die specifiek, uniek en plaatselijk zijn dan naar abstracte meningen.

 

Advertenties

6 reacties

Opgeslagen onder Psychotherapie

6 Reacties op “Van ‘dunne’ verhalen naar ‘dikke’ verhalen

  1. Pingback: Het belangrijkste is om baas te worden over je eigen verhaal | Psychologenpraktijk Gerie Hermans

  2. Pingback: Erotische intelligentie | psychologenpraktijk

  3. Pingback: Empathie tegen genocide | psychologenpraktijk

  4. Pingback: Therapie met poppetjes: het leed is te ‘overzien’ « psychologenpraktijk

  5. Pingback: Therapie is taal; het is samen een rijker verhaal maken « psychologenpraktijk

  6. Pingback: Mentaliseren, hechting en narratieve therapie « psychologenpraktijk

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s